Makale
Football Manager 2024'ten Miles Jacobson, futbol simülasyonunun geçmişi, bugünü ve geleceğinden bahsediyor
P
Phil Iwaniuk
Tıpkı Londra'daki West End'de bir gösteri seyrediyormuşum gibiydi. Şov bütünüyle tıpkı bir olay örgüsü gibi kurgulandığı için kariyerinin farklı dönemlerini resmedebiliyorsunuz. İşte o anda Madonna'nın gündemde kalmak, çağa uyum sağlamak için kaç kez kendini değiştirdiğini düşündüm."
Şahsen bir Football Manager 2024 hayranı olarak ben, Pop'un Kraliçesi ile SI'in rakipsiz spor simülasyonu serisi arasında doğrudan bir ilişki kuramadım tabii ki. Fakat sohbetimiz boyunca fark ettim ki, otuz yılı aşkın bir geçmişe sahip olan bu simülasyon serisi için de durum aynıydı: Uyum sağlamak ya da unutulmak.
Football Manager'ın hızla yenilenerek şekilden şekle giren bir yapım olduğunu fark etmemiş olabilirsiniz. FM serisi; bir futbol kulübünü yönettiğimiz, oyuncular transfer edip dizilişler ayarladığımız ve taktiklerin nasıl çalıştığını simülasyon maçlarıyla takip edebildiğimiz 1992 yapımı Championship Manager'ın konseptini devam ettiriyor.
Ancak tıpkı şu meşhur Nike reklamındaki Ronaldinho gibi üst direği istikrarlı bir şekilde vurmaya devam edebilmek için stüdyo, uyum sağlamak zorundaydı. Bünyesi ve çalışan sayısı, iş süreçleri ve prensipleri... işte dönüp baktığımızda gördüğümüz, Sports Interactive'in Madonna gibi yenilendiği anlar. Her sene yenisi çıkan oyunlara şüphe ile yaklaşılan bu dönemde Football Manager 2025 ile büyük bir adım atmaya hazırlanan SI'in FM24'te sunduğu etkileyici yeni özellikler, bu döneme ne kadar uyum sağlayıp geliştiklerini kanıtlar nitelikte. Özellikle de topluluğun bir kesiminin FM23'ü başarısız bulması düşünüldüğünde, bu gelişme oldukça fazla dikkat çekiyor.
"Football Manager 2023'te zoru seven hayranlarımız için yeteri kadar özellik bulunmuyordu," diyor Jacobson. "Her bir kesimi tatmin edemedik" diyerek SI'in belirlediği altı farklı FM oyuncu kitlesine dikkat çekiyor: "ve bunun bir sebebi vardı. Kısacası çuvallamıştık. Planlanan ama uygulamaya geçirilmeyen, gerçekleşmeyen birtakım şeyler vardı."
"Bu benim hatamdı. Yanlış giden ne varsa benim hatamdı."
Jacobson'ın SI'in başarısızlığını üstlenip daha sonra ekibin başarılarını övmesi pek de şaşırtıcı değil. Futbol kültürünü her bir yönüyle simülasyona uyarlayan oyun stüdyosu burası nasıl olsa. Giydikleri Stone Island marka montuyla maç sonlarında çıkıp sakince röportaj veren, mağlubiyetlerde taktik hatası yaptığını itiraf ederek oyuncularını koruyan ve galibiyetlerde de onları gazlayan menajerler de bu simülasyonun bir parçası.
FM23 asla kötü bir oyun değil. Tüm futbol dünyasının inanılmaz derecede detaylı bir simülasyonu hiç de kolay değil; genç akademi oyuncularının tutarlı tasviri, temsilcilerle yapılan tekdüze anlaşmalar ve bin bir farklı pozisyonda oynayan oyuncular bu simülasyonun sadece birer parçası. Kullanıcı incelemeleri çoğunlukla olumlu. Jacobson'ın söylediğine göre %13'ü olumsuz.
"Büyük çoğunluğu haklı olarak memnun değildi, çünkü oyundan istedikleri şeyi sunamadık. Bu yüzden Football Manager 2024'te her kitleye tamamen hitap edebileceğimizden emin olmak istedik.
"Eklenmesi düşünülen her yeni özellik fikri stüdyomuzda bir sayfa halinde sunulur. Bu sayfada bu yeni özelliğin hangi kitlemizin hoşuna gideceği belirtilmesi gerekir. Altı farklı kitlemizin her birinin buna dahil olması da şart değil tabii. Oyuncu kitlelerimizin üçüne uygun bir özellik, geri kalan üçüne de uygun başka bir özellik olabilir."
Oyuncu kitlesini gruplara ayırmak SI'in son yıllarda yaptığı tek yenilik değil. Oyun sektörünün çoğunluğunun da yaptığı gibi SI, şelale yöntemini kullanan bir iş modeli çizmeyi tercih ederdi: Bu modelde bir ekip oyunun kendine ait kısmını geliştirir ve diğer ekibe, o ekip de bir diğerine teslim eder; bu süreç bitmiş ürün elde edilene kadar sürer.
Oyun stüdyoları, sürekli güncelleme sunan "canlı hizmet" oyunlarının yaygınlaşması ile birlikte şelale modelinden uzaklaşıp atik geliştirme yöntemine yönelmeye başladılar. Bu iş modelinde farklı ekip üyeleri birbirlerini beklemek yerine proje üzerinde birlikte çalışırlar. Ekipler temel bir erken sürümü birlikte hazırlar ve geliştirmeye başlar. Bazı stüdyolar, oyunu erkenden yayımlamayı ve satışları başladıktan sonra sürekli geliştirmeye başlamayı tercih etmekte fakat Football Manager'da bu söz konusu değil.
Hayranlarımız her zaman ilk gün aldıkları oyunun son hali olmasını umarlar. FM bir canlı hizmet oyunu değil. Tek kişilik bir oyun olarak otuz yılı aşkın geleneğe sahip olan FM; zamanında oyuncuların eline çoğunlukla DVD veya PC oyunlarının satıldığı devasa büyüklükteki kutular gibi fiziksel yollarla ulaşırdı. FM'in hayran kitlesinin Erken Erişim veya aylık abonelik gibi konseptleri seriye yakıştırabileceklerini düşünmüyorum.
Fakat yine de Jacobson ve ekibi atik geliştirmeler sunmayı başardılar. Ayrıca geleneksel şelale modelinin yol açtığı sorunlara yer vermeyen hibrit bir geliştirme sürecine geçiş yaptılar.
"Artık 'feature pod' yani 'özellik kapsülü' adını verdiğimiz, biraz 'atik' yöntemini biraz da tarifi gizli özel sosumuzu kullandığımız bir ekibimiz var. Örneğin transferler veya finansal yönetim gibi oynanış özelliklerinin geliştirilmesi sürecini ele alalım: Bir özellik kapsülünde bir veya iki oynanış programcısı ve bir diğer özellik kapsülünde de bir arayüz programcısı bulunur."
"Bir arayüz gerekiyorsa, özelliğin tasarımcısını, arayüz tasarımcısını orada bulundurursunuz. Ayrıca yapımcı ve Kalite Kontrol de bu özellik kapsüllerinde iki haftalık bir maratonda hep birlikte çalışırlar."
Ekip, özelliği uygulamaya geçirmek için kaç maraton gerektiğini tespit eder ve kritik geliştirme sürecini ona göre ayarlar. Bu hibrit yaklaşımın ne kadar dengeli olduğu FM24 ile kanıtlanmış gibi görünüyor. Yenilenen transfer mücadeleleri, "set oyunu" dizilimi ve oyuncu hedefleri gibi bir dizi önemli yeni özelliğe topluluğun tepkisi oldukça olumlu oldu.
Tatlı bir sürpriz olan bu olumlu tepki, lansman öncesi beta sürümünde de devam etti. Geçen senenin aksine, bu kez olumsuz tepkilerden eser yoktu. Ayrıca SI'in FM25 için planladığı devasa yenileme ile bizleri daha büyük bir sürpriz bekliyor olabilir.
Bunun bir mübalağa olmadığını da belirtelim. Jacobson, FM24 ve 25 için planlarını detaylandırdığı bir blog yazısında bu yılın oyununu "türünün son örneği" olarak anlatıyor.
Bu yılı takiben Football Manager oyun motorunu değiştirerek Unity Engine'e geçiyor. Bu yenilik, oyunun merkezi bir bileşeni olan canlı maç görünümünü ve dolayısıyla oyun deneyimini baştan aşağı değiştirecek büyük bir hamle. FM hiçbir zaman çimleri en ince detayına kadar gösteren, ekran kartlarını eritecek grafiklere sahip, FIFA yöneticilerin gözüne uyku sokmayacak bir seri olmadı. 3D görseller yeterince işlevsel elbette. Dizilişlerinizin sahada nasıl çalıştığını göstermekte, en iyi oyuncularınızın muazzam anlarını ve defans oyuncularınızın talihsiz hatalarını yakalamakta oldukça başarılı. Ancak oyun hiçbir zaman gerçeğe yakın grafiklere sahip olmadı ve bunu değiştirmek oldukça mümkün.
Yakında değişecek gibi görünüyor. Jacobson, FM25 ve devam oyunlarının "televizyonda izlediğimiz futbol maçları" gibi gerçekçi görünmesine ve kaliteli animasyonlara sahip olmasını istediğini söylüyor.
Ayrıca bu karar, düşünüldüğünde FM'in geleceği için bir şüphe yaratıyor. Oyunun gelmiş geçmiş en güçlü özelliklerinden biri, boşlukları hayal gücümüzle doldurabiliyor olmamızdı. Sadece istatistiklerini gördüğünüz oyuncunun görünüşünü kafanızda canlandırıyorsunuz. Oyuncuların soyunma odasında konuştuklarını okurken vücut dillerini hayal ediyorsunuz. Kupalarla dolu koridorunuzdan ofisinize yürüdüğünüzü resmediyorsunuz. Bu sayede FM'in futbol evreninde, size parça parça ara sahneler izleten FIFA kariyer moduna nazaran çok daha aktif bir rol oynuyorsunuz. Peki, acaba FM25 de bize gereğinden fazla şey gösterecek mi dersiniz?
"Futbol evreni inşa etmede aktif bir rol oynamaya devam edeceksiniz," diyor Jacobson. "Animasyonlarımızın kalitesini oyuncuları rahatsız etmeyecek düzeye gelecek kadar iyileştirmeye çalışıyoruz. İnsan beyni ilginç şekillerde çalışıyor. Oyunu oynarken aklınızda "Bu oldukça saçma görünüyor" düşüncesi canlanıyorsa dikkatiniz dağılmış demektir. Biliyorsunuz ki muazzam derecede başarılı arcade futbol oyunları bulunuyor. Örneğin FC24; başardıkları şey harika. eFootball; başardıkları şey harika. Mesela UFL ilgi çekici. Ancak bunlar gerçek futbolu yansıtmıyor. Futbol simülasyonu değiller. FC24'te 90 dakikalık bir maç oynamaya kalkarsanız komik derecede gol sayılarına ulaşırsınız. Oysaki bizimki futbol simülasyonu."
"Ekibimizin oyundaki temel amacı, futbol sahasına çeşitli kamera açılarıyla baktığınızda, gerçek futbol ile oyun arasındaki farkı anlaşılamayacak düzeye getirmek. Ancak gerçek bir futbol maçı izlerken de hayal gücünüz çalışıyor mu? 'Ah pas atsaydım nasıl olurdu? Kalecim daha da uçabilseydi keşke.' diye düşünebiliyor musunuz? İşte hayal gücünüzün yapmasını istediğimiz şey de bu."
"Her şey takımının neyi daha iyi yapabileceğini düşünmekten ibaret. Menajer sizsiniz. Yapmaya çalışmanız gereken bu. Hayal gücü tabii ki oyunun çok önemli bir parçası olmaya devam edecek ama biz hayal gücünüzün size bunun gerçek olmadığını hatırlattığı anlardan da kurtulmaya çalışıyoruz."
Football Manager 24'e Epic Games Store'dan ulaşabilirsin.