Lubos na mapapabuti ng pinakamahusay na monitor para sa iyong gaming PC ang iyong karanasan, maging kumpetitibong gamer ka man o naglalaro nang mag-isa. Nahihigitan ng mga de-kalidad na monitor sa paglalaro ang mga karaniwang monitor ng PC, ino-optimize at pinapaganda nito ang bawat frame ng iyong mga sesyon sa paglalaro. 

Nangangailangan ang pagpili ng tamang monitor sa paglalaro sa PC ng kaunting teknikal na kaalaman. Sa gabay na ito para sa monitor sa paglalaro, tuturuan ka namin tungkol sa mga rate ng pag-refresh, input latency, at resolution. Tutulungan ka ring bumili ng pinakamagaling na bagong monitor sa paglalaro para sa pangangailangan mo. 
 

Ano ang monitor sa paglalaro?

Ang monitor sa paglalaro ay parang isang regular na monitor ng PC na may kasamang dagdag na mga feature na nagpapahusay rito para sa paglalaro ng mga video game.
 

Monitor sa paglalaro kumpara sa regular na monitor: Anong pinagkaiba?

Bagama’t maaari kang maglaro gamit ang regular na monitor, ang mga monitor sa paglalaro naman ay may mas mataas na rate ng pag-refresh, mababang input latency (o ang pagkaantala sa pagitan ng pagpindot mo ng button at paggalaw ng screen), at maging hardware na direktang gumagana kasama ng iyong graphics processing unit (GPU).
 

Ano ang dapat hanapin sa monitor sa paglalaro

Sa bahaging ito, pag-uusapan natin ang ilan sa mga karaniwang feature ng monitor sa paglalaro at ipapaliwanag ang kinalaman nito sa iyong karanasan sa paglalaro.
 

Resolution

Ang resolution ng monitor sa paglalaro mo ang nagtatakda kung gaano katingkad at kalinaw ang lalabas na imahe sa screen. May pisikal na limitasyon ang resolution ng mga monitor—isang takdang bilang ng mga built-in na pixel para i-display ang isang imahe.

Makakaapekto ang kakayahan ng iyong graphic card sa pagpili mo ng monitor sa paglalaro. Sa madaling salita, kung mas malaki ang default na resolution ng monitor, dapat mas malakas ang iyong GPU para masulit nang husto ang kabuuang kakayahan nito. Dahil diyan, malugod na idi-display ng iyong 4K monitor ang 1080p na content, at mapapakinabangan mo pa ang resolution sa hindi lang sa paglalaro, kaya may kabuluhan pa rin ang pagbili ng 4K na monitor kahit na wala kang PC kung saan puwede kang maglaro sa native na 4K. 

Ang karaniwang resolution para sa mga modernong monitor sa paglalaro ay 1080p. Karaniwan itong ginagamit sa mga kumpetitibong paglalaro at maraming eSports na paligsahan at mga event. Mas mura ang mga 1080p na mga monitor kaysa sa mga may mas mataas na resolution. Ang 1440p (na kilala rin bilang 2K) ang susunod na upgrade. Pagkatapos nito, ang sunod mong pagpipilian ay 2160p (pinaikli bilang 4K) na monitor. 

Kung mag-i-invest ka sa 4K na monitor sa paglalaro, isaalang-alang mo ang may High-Dynamic Range (HDR). Sa pangkalahatan, kayang magpakita ng mga HDR monitor ng mas maliwanag at mas madilim na mga imahe kumpara sa mga SDR (standard dynamic range) na monitor.

May mga 8K na monitor, pero nasa pinaka-high end na ng mga ito at nangangailangan ng makabagong GPU power para sa direktang performance.

Naaapektuhan din ng aspect ratio ang resolution. Ang mga ultrawide na monitor sa paglalaro, halimbawa, ay may ibang resolution kaysa sa mga standard na 16:9 na aspect ratio. Pag-uusapan natin iyan nang detalyado sa ibaba. 
 

Rate ng pag-refresh (Hz)

Ang rate ng pag-refresh ng monitor sa paglalaro ang nagtatakda kung ilang beses kada segundo idi-display ang bagong imahe. Ang ibig sabihin ng rate ng pag-refresh na 30 Hz ay nire-refresh ng monitor mo ang screen nang 30 beses kada segundo. 

Mas swabe ang mga laro kapag mas mataas ang rate ng pag-refresh. Kapaki-pakinabang sila sa mga mabilisang game gaya ng mga first-person shooter, mga racing game, at mga kumpetitibong esports game. Sa kabilang banda, maaaring magmukhang putol-putol o sabog ang galaw ng mga laro sa mababang rate ng pag-refresh. 

Maraming standard na monitor ng PC ang tina-target ang 60 Hz, pero may mga kasingbaba ng 30 Hz, kaya hindi sila gaanong mainam para sa mga application sa paglalaro. Ang rate ng pag-refresh na 60Hz ay matibay na batayan para sa monitor sa paglalaro. Gayunpaman, maraming monitor sa paglalaro ang may mga rate ng pag-refresh na 144 Hz o higit pa. 
 

Laki ng screen at density ng pixel (PPI)

Ang mga pixel ay ang maliliit na tuldok, na kung pagsasamahin, ay naglilikha ng imahe sa iyong monitor sa paglalaro. Kapag mas marami ang mga pixel kada pulgada (PPI), mas malinaw at mas detalyado tingnan ang mga imahe sa iyong screen. Kung mababaw ang iyong PPI, magmumukhang magaspang o malabo ang display mo. 

Nakasalalay ang iyong PPI sa laki ng iyong monitor sa paglalaro at resolution nito. Halimbawa kung may 24 na pulgada kang monitor na may resolution na 1080p, may 90 PPI ka. Kung ang resolution ay 1440p sa 27 pulgada, may 122 PPI ka. 
 

Aspect ratio

Ang aspect ratio ng iyong monitor sa paglalaro ay itinatakda ng ratio sa pagitan ng lapad at taas ng iyong screen. 

Ang pinakakaraniwang aspect ratio ay 16:9. Kapareho ito ng aspect ratio ng modernong widescreen na TV. Ang mga ganitong klase ng monitor ay may native na resolution na 1920 x 1080 para sa 1080p, 2560 x 1440 para sa 1440p (o 2K), 3840x2160 para sa 4K. 

Kung maglalaro ka ng mga RPG at racing game, maaari mong isaalang-alang ang ultrawide na monitor, na puwede ring nakakurba. Nag-aalok ang mga ito ng malawak na native na field of view (FOV). Ang aspect ratio ng mga ito ay kadalasang 21:9 na may native na resolution na 2560 x 1440 at 3440 x 1440. 

Higit pa riyan, makakahanap ka ng 32:9 na ultrawide monitor sa paglalaro na may mga native na resolution na 5120 x 1440 at 7680 x 2160. Ang mga monitor na ito ay hindi hamak na mas mahal at nangangailangan ng mga de-kalidad na system para gumana nang buo ang kanilang potensiyal. Malalaki rin ang mga ito. Ang kasalukuyang ultrawide monitor sa paglalaro mula sa isang kilalang brand ay may native resolution na 7680 x 2160 at may sukat na 57” pahilis.
 

Kulay, High-Dynamic Range (HDR) at liwanag

Tinutukoy ng color gamut ang hanay ng mga kulay na kayang i-display ng monitor. Kadalasang ginagamit ng mga monitor sa paglalaro ang sRGB (standard RGB) na espasyo ng kulay. Maaaring sabihin na tina-target ng mga game ang sRGB. Ginagamit ng mga monitor na may HDR ang DCI-P3 at ang Rec. 2020 na mga espesipikasyon 

Ang HDR na teknolohiya sa monitor sa paglalaro ay premium na feature na nagpapalawak sa peak brightness (ang pinakamaliwanag na bahagi sa iyong screen) at mga malalim na itim (o detalye sa anino). Kung nagbabalak kang bumili at gumamit ng HDR monitor, siguraduhin mong malakas ang kakayahan nito pagdating sa liwanag para masulit ang lawak ng kulay at mga resolution nito. Ang liwanag ng iyong monitor ay sinusukat sa nits. Kapag mas maraming nits, mas maliwanag ang iyong monitor. 
 

Uri ng panel

May dalawang uri ng panel na karaniwan sa mga pagpipiliang monitor sa paglalaro. Ang IPS (In-Plane Switching) at TN (Twisted Nematic) ay parehong popular na pagpipilian. Available din ang VA (Vertical Alignment) at OLED (Organic LED). Ipapaliwanag namin ang kanilang pros at cons sa ibaba. 

IPS (In-Plane Switching)

• Pros: Maganda sa sRGB at DCI-P3 na mga color gamut, malawak ang mga anggulo ng panonood, matibay na response time, at matataas na rate ng pag-refresh.
• Cons: Mas mababa ang contrast kaysa sa mga VA panel, hindi kasinglalim ang mga itim gaya sa VA at OLED na mga monitor.

Ang pinakakaraniwang mga panel ng monitor sa paglalaro ay mga IPS. Nagbibigay ang mga ito ng magandang balanse ng mga kulay, rate ng pag-refresh, at kabuuang response time pati na ng mas dinamikong mga anggulo ng panonood kaysa TN at VA na mga panel. Nagbibigay sila ng balanseng karanasan sa paglalaro.

TN (Twisted Nematic)

• Pros: Mabibilis na response time, matataas na rate ng pag-refresh, maganda para sa mga player na mas pinahahalagahan ang response time kaysa sa kalidad ng biswal.
• Cons: Mahina ang color gamut, hindi kagandahan ang mga anggulo sa panonood.

Kung mas mahalaga sa iyo ang response time, puwede mong piliin ang monitor sa paglalaro na TN. Gayunpaman, limitado ang mga anggulo sa panonood sa TN panel. Ibig sabihi’y makakaapekto ang paggalaw ng iyong ulo sa kulay at kalidad ng imahe na nakikita mo.

VA (Vertical Alignment)

• Pros: Mas malalim ang mga itim, matataas ang contrast ratio, gumagana nang mabuti sa mga HDR na laro.
• Cons: Maaaring magdulot ng ghosting ang mabababang rate ng pag-refresh, hindi kasingganda ang color gamut gaya ng sa mga IPS panel.

Ang mga VA panel ay may matataas na contrast ratio at ilan sa mga pinakamalalim na itim at pinakamatingkad na mga kulay. Gayunpaman, ang mga VA panel ay may mas mabagal na response rate ng pixel kumpara sa IPS o TN, na maaaring magresulta sa ghosting kapag ang mga bakas ng naunang mga frame ay makikita pa rin nang mas matagal kaysa nararapat.

OLED (Organic Light-Emitting Diode)

• Pros: Matitingkad na kulay, malalalim na mga itim, pambihirang mga rate ng pag-refresh at HDR performance.
• Cons: Mahal, panganib ng pagmarka sa screen.

Ang pinakamalalaking kalakasan ng mga OLED panel ay ang mahusay na pagpaparami ng kulay, mataas na contrast, halos instant na mga response time, at napakalalim na antas ng itim.

Pero sa kasalukuyan, ang mga OLED monitor sa paglalaro ay mas mahal kaysa sa mga alternatibong teknolohiya. May kaakibat din silang mga panganib ng pagmarka ng imahe, na maaaring mangyari kapag nag-display ang monitor ng mga hindi gumagalaw na imahe (gaya ng mga HUD at taskbar sa loob ng laro) nang matagal. Nauunawaan ito ng mga manufacturer ng mga modernong OLED panel, at ilan sa mga monitor ay dinesinyo para bawasan ang ganitong problema.
 

Response time

Itinatakda ng response time ng iyong monitor ang bilis kung saan binabago nito ang kulay ng mga pixel nito.

Naghahatid ang mas mababang response time ng mas swabeng paggalaw, binabawasan ang ghosting, at dinadagdagan ang linaw ng mga imaheng kumikilos nang mabilis—lahat ng bentahe sa paglalaro. Ang mga monitor na may mas mataas na response time ay gumagawa ng tila mas malabong mga imahe at mas maaaring magdulot ng ghosting.

Sinusukat ang response time ng monitor sa milisegundo (ms). Nagkakaiba-iba sa opinyon, pero naghahatid ang response time na 1 - 3 ms ng swabeng karanasan sa paglalaro. Kapag lumampas doon, papasok ka na sa teritoryo ng ghosting.

Ang ultra-fast na response time ay pasok sa 1 ms o mababa pa, na karaniwan sa mga OLED display. Gumagawa ito ng mga malilinaw gumalaw na imahe, at mas kakaunti ang labo sa paggalaw nito kaysa sa matataas na mga value. Ang mga TN monitor ay may mabababa ring response time, tulad ng isinulat namin sa taas, pero ang kapalit ay isasakripisyo mo ang mga kulay at anggulo sa panonood.
 

Mga Premium na Feature

Depende sa gumawa at modelo ng iyong monitor sa paglalaro, maaaring may kasama itong ilang pagmamay-ari o premium na mga feature. Marami sa mga ito ang pinapaganda ang kabuuang performance ng monitor sa paglalaro mo. Tingnan naman natin ang ilan sa mga karaniwang premium na feature ng monitor sa paglalaro.
 

Adaptive sync

Kapag hindi naka-sync ang rate ng pag-refresh at GPU frame rate ng iyong monitor, maaaring magdulot ito ng problema gaya ng input latency at pagkakahiwa-hiwalay o paputol-putol na larawan sa screen. Kayang makipag-ugnayan ng monitor sa paglalaro para sa PC na may tecknolohiyang adaptive sync sa iyong GPU at agarang iakma ang mga rate ng pag-refresh nito, para mabawasan ang pagkakaroon nito ng mga problema.

Hindi gaya ng matagal nang ginagamit na teknolohiyang V-Sync, na maaaring magdulot ng antala sa input, binabawasan sa mga teknolohiya ng adaptive sync ang pagpuputol-putol nang hindi kinukompromiso ang performance ng iyong laro.

Dalawa sa pinakakaraniwang uri ng mga adaptive sync na available ay ang Nvidia G-Sync at AMD FreeSync.
 

Mga connection port

Mahalaga ang HDMI 2.1 para sa hindi naka-compress na 4K 120 Hz video. Kung gusto mo ng mas mataas na rate ng pag-refresh, piliin mo ang DisplayPort 1.4 o 2.1.
 

Tuklasin pa ang mas maraming resource sa Epic Games Store

Ngayong eksperto ka na sa mga rate ng pag-refresh, mga resolution, mga color gamut, mga uri ng panel, at iba pa, handa ka nang hanapin ang perpektong monitor sa paglalaro para sa iyong PC. Huwag kalimutang silipin ang aming malawak na catalog ng mga laro para tumuklas ng mga bagong laro at tingnan kung ano ang magiging hitsura ng mga ito sa iyong bagong monitor sa paglalaro, at tingnan ang page ng balita sa Epic Games Store para makibalita sa mga pinakabago mula sa mga paborito mong developer tungkol sa iyong mga paboritong laro.