De beste monitor voor je gaming-pc kan je ervaring aanzienlijk verbeteren, ongeacht of je een competitieve gamer bent of solo speelt. Geavanceerde gamingmonitoren presteren beter dan gewone monitoren en optimaliseren en verbeteren elk beeld van je gamesessies. 

Je hebt een beetje technische kennis nodig om de juiste gamemonitor te kopen. In deze gids over gamingmonitoren kom je alles te weten over vernieuwingsfrequenties, invoerlatenties en resoluties, zodat je de beste nieuwe gamingmonitor voor je behoeften kunt aanschaffen. 
 

Wat is een gamemonitor?

Een gamingmonitor is vergelijkbaar met een gewone pc-monitor, maar heeft extra functies waardoor deze optimaal geschikt is voor het spelen van games. 
 

Gamemonitor versus normale monitor: wat is het verschil?

Hoewel je games kunt spelen op een gewone monitor, hebben gamingmonitoren doorgaans een hoge vernieuwingsfrequentie, een lagere invoerlatentie (of de vertraging tussen het moment dat je op een knop drukt en het moment dat er iets op het scherm gebeurt) en zelfs hardware die rechtstreeks samenwerkt met je grafische processor (GPU).
 

Waar je op moet letten bij een gamemonitor

In dit gedeelte bespreken we enkele veelvoorkomende functies van gamingmonitoren en leggen we uit hoe deze van invloed zijn op je gamebeleving.
 

Resolutie

De resolutie van je gamingmonitor bepaalt hoe scherp en helder je beeld op het scherm wordt weergegeven. Monitoren hebben fysieke resolutielimieten: een eindig aantal ingebouwde pixels om een afbeelding weer te geven. 

De mogelijkheden van je grafische kaart zijn van invloed op je keuze voor een gamingmonitor. Simpel gezegd: hoe hoger de standaardresolutie van een monitor, hoe krachtiger je GPU moet zijn om alle mogelijkheden te kunnen benutten. Je 4K-monitor zal echter zonder problemen 1080p-content weergeven en je profiteert van de hogere resolutie buiten het gamen om. Het kan dus nog steeds de moeite waard zijn om een 4K-monitor aan te schaffen, zelfs als je geen pc hebt waarmee je games in native 4K kunt spelen.

De standaardresolutie voor moderne gamingmonitoren is 1080p. Deze resolutie wordt vaak gebruikt voor competitief gamen bij veel esports-toernooien en -evenementen. 1080p-monitoren zijn goedkoper dan hun tegenhangers met een hogere resolutie. 1440p (ook wel bekend als 2K) is de volgende stap. Daarna volgt een 2160p-monitor (oftewel 4K). 

Als je van plan bent om een 4K-gamingmonitor aan te schaffen, overweeg dan een model met high dynamic range (HDR). In grote lijnen zijn HDR-monitoren in staat om zowel helderdere als donkerdere beelden te produceren dan hun SDR-tegenhangers (standard dynamic range). 

Er bestaan ook 8K-monitoren, maar die behoren tot het allerhoogste segment en vereisen geavanceerde GPU-kracht om native te kunnen werken. 

De resolutie kan ook worden beïnvloed door de beeldverhouding. Ultrabrede gamingmonitoren hebben bijvoorbeeld andere resoluties dan monitoren met een standaard beeldverhouding van 16:9. We zullen daar hieronder uitgebreider op ingaan. 
 

Vernieuwingsfrequentie (Hz)

De vernieuwingsfrequentie van een gamingmonitor bepaalt hoe vaak per seconde een nieuw beeld wordt weergegeven. Een vernieuwingsfrequentie van 30 Hz betekent dat je monitor het scherm 30 keer per seconde vernieuwt. 

Hogere vernieuwingsfrequenties zorgen dat games soepeler spelen. Ze zijn handig voor snelle games zoals first-person shooters, racegames en competitieve esports-titels. Omgekeerd kunnen lage vernieuwingsfrequenties ervoor zorgen dat games er schokkerig uitzien. 

Veel standaard pc-monitoren zijn afgestemd op 60 Hz, terwijl sommige zelfs maar 30 Hz halen, waardoor ze niet ideaal zijn om op te gamen. Een vernieuwingsfrequentie van 60 Hz is een solide basis voor een gamingmonitor. Veel gamingmonitoren hebben echter een vernieuwingsfrequentie van 144 Hz of meer. 
 

Schermgrootte en pixeldichtheid (PPI)

Pixels zijn de piepkleine puntjes die samen het beeld op je gamingmonitor vormen. Hoe meer pixels per inch (PPI), hoe scherper en gedetailleerder de afbeeldingen op je scherm eruitzien. Als je PPI laag is, ziet je scherm er mogelijk korrelig of wazig uit. 

Je PPI is gekoppeld aan de grootte van je gamingmonitor en de resolutie ervan. Als je bijvoorbeeld een 24 inch-monitor hebt met een resolutie van 1080p, dan heb je ongeveer 90 PPI. Als de resolutie 1440p is bij 27 inch, dan heb je ongeveer 122 PPI. 
 

Beeldverhouding

De beeldverhouding van je gamingmonitor wordt bepaald door de verhouding tussen de breedte en hoogte van je scherm. 

De meest voorkomende beeldverhouding is 16:9. Dat is dezelfde beeldverhouding als die van een moderne breedbeeld-tv. Monitoren in deze klasse hebben een native resolutie van 1920 x 1080 voor 1080p, 2560 x 1440 voor 1440p (of 2K) en 3840 x 2160 voor 4K. 

Als je RPG's en racegames speelt, overweeg dan een ultrabrede monitor te kopen, die optioneel gebogen is. Deze bieden een breder natuurlijk gezichtsveld (FOV). De beeldverhouding is vaak 21:9 met een native resolutie van 2560 x 1440 of 3440 x 1440. 

Daarnaast zijn er ook 32:9 ultrabrede gamingmonitoren met een native resolutie van 5120 x 1440 of 7680 x 2160. Deze monitoren zijn doorgaans aanzienlijk duurder en vereisen geavanceerde systemen om er optimaal gebruik van te kunnen maken. Ze zijn ook ontzettend groot. Een huidige ultrabrede gamingmonitor van een gerenommeerd merk heeft een native resolutie van 7680 x 2160 en een diagonale afmeting van 57 inch. 
 

Kleur, high dynamic range (HDR) en helderheid

Het kleurengamma beschrijft het bereik van kleuren dat een monitor kan weergeven. Gamingmonitoren maken vaak gebruik van de sRGB-kleurruimte (standaard RGB). Je mag aannemen dat games gericht zijn op sRGB. Monitoren met HDR-functionaliteit maken gebruik van de specificaties DCI-P3 en Rec. 2020. 

HDR-technologie in een gamingmonitor is een premiumfunctie die de piekhelderheid (de helderste delen van je scherm) en diepe zwarttinten (of schaduwdetails) aanzienlijk vergroot. Als je ervoor kiest om een HDR-monitor te kopen en te gebruiken, zorg er dan voor dat deze een hoge helderheid heeft om optimaal te kunnen profiteren van het kleurbereik en de resoluties. De helderheid van je monitor wordt gemeten in nits. Hoe meer nits, hoe helderder de beelden die je monitor kan weergeven. 
 

Paneeltype

Er zijn twee paneeltypes die gangbaar zijn onder de gamingmonitoren. IPS (in-plane switching) en TN (twisted nematic) zijn beide populaire opties. VA (vertical alignment) en OLED (organic LED) zijn ook beschikbaar. Hieronder leggen we hun voor- en nadelen uit. 

IPS (in-plane switching)

• Voordelen: goed met sRGB- en DCI-P3-kleurengamma's, brede kijkhoeken, solide reactietijden, hoge vernieuwingsfrequenties.
• Nadelen: minder contrast dan VA-panelen, zwarttinten zijn niet zo diep als bij VA- en OLED-monitoren.

De meest voorkomende panelen voor gamingmonitoren zijn IPS. Ze bieden een goed evenwicht tussen kleuren, vernieuwingsfrequenties en algehele reactietijden, evenals meer dynamische kijkhoeken dan TN- en VA-panelen. Ze bieden een evenwichtige gamebeleving. 

TN (twisted nematic)

• Voordelen: snelle reactietijden, hoge vernieuwingsfrequenties, goed voor spelers die reactietijd belangrijker vinden dan visuele kwaliteit.
• Nadelen: zwakker kleurengamma, slechte kijkhoeken.

Als je de reactietijd belangrijker vindt, kun je kiezen voor een TN-gamingmonitor. De kijkhoeken bij een TN-paneel zijn echter beperkt, wat betekent dat het bewegen van je hoofd invloed kan hebben op de kleur en kwaliteit van de beelden die je ziet.

VA (vertical alignment)

• Voordelen: diepere zwarttinten, hoge contrastverhoudingen, werkt goed met HDR-games.
• Nadelen: langzame vernieuwingsfrequenties kunnen ghosting veroorzaken, kleurengamma niet zo goed als IPS-panelen.

VA-panelen hebben hoge contrastverhoudingen en enkele van de diepste zwarttinten en meest levendige kleuren. Ze hebben echter een tragere pixelreactiesnelheid dan IPS- of TN-panelen, wat kan resulteren in ghosting waarbij sporen van eerdere beelden langer zichtbaar blijven dan de bedoeling is. 

OLED (organic light-emitting diode)

• Voordelen: levendige kleuren, diepe zwarttinten, uitstekende vernieuwingsfrequenties en HDR-prestaties.
• Nadelen: duur, scherm kan inbranden.

De sterkste punten van OLED-panelen zijn de uitstekende kleurweergave, het hoge contrast, de bijna onmiddellijke reactietijden en de diepe zwartniveaus. 

OLED-gamingmonitoren zijn op dit moment echter duurder dan alternatieve technologieën. Ze hebben ook een klein risico op inbranden van beelden, wat kan gebeuren als een monitor langere tijd statische beelden weergeeft (zoals HUD's in games en taakbalken). Moderne fabrikanten van OLED-panelen begrijpen dit en sommige monitoren zijn ontworpen om dit risico te beperken.  
 

Reactietijd

De reactietijd van je gamingmonitor bepaalt de snelheid waarmee de kleur van de pixels kan veranderen. 

Een lagere reactietijd produceert vloeiendere bewegingen, vermindert ghosting en verhoogt de helderheid van snel bewegende beelden: allemaal voordelen bij het gamen. Monitoren met een hogere reactietijd produceren beelden die er waziger uitzien en zijn vatbaarder voor ghosting. 

De reactietijd van een monitor wordt gemeten in milliseconden (ms). De meningen lopen uiteen, maar een reactietijd van 1-3 ms zorgt voor een soepele gamebeleving. Daarboven betreed je het ghosting-territorium. 

Ultrasnelle reactietijden liggen in de buurt van 1 ms of minder, wat de meeste OLED-schermen bieden. Deze produceren scherpe bewegende beelden en minder bewegingsonscherpte dan bij hogere waarden. TN-monitoren hebben ook een lage reactietijd, zoals we hierboven al hebben aangegeven, maar dit gaat ten koste van het kleurbereik en de kijkhoek.
 

Premiumfuncties

Afhankelijk van het merk en model van je gamingmonitor, is deze mogelijk voorzien van enkele exclusieve of premiumfuncties. Veel van deze verbeteren de algehele prestaties van je gamingmonitor. Laten we eens kijken naar enkele van de meer gebruikelijke premiumfuncties bij gamingmonitoren.
 

Adaptieve synchronisatie

Als de vernieuwingsfrequentie van je beeldscherm en de beeldsnelheid van je GPU niet synchroon lopen, kan dat problemen veroorzaken zoals invoerlatentie en tearing of stotterende beelden. Een pc-gamingmonitor met adaptieve synchronisatietechnologie kan communiceren met je GPU en de vernieuwingsfrequentie tijdens het gamen aanpassen, waardoor de kans op dergelijke problemen afneemt. 

In tegenstelling tot de al lang bestaande V-Sync-technologie, die mogelijke invoervertragingen introduceert, verminderen adaptieve synchronisatietechnologieën tearing zonder de prestaties van je game nadelig te beïnvloeden.

Twee van de meest voorkomende soorten adaptieve synchronisatie zijn Nvidia G-Sync en AMD FreeSync. 
 

Verbindingspoorten

Voor niet-gecomprimeerde 4K 120 Hz-video is HDMI 2.1 nodig. Als je een hogere vernieuwingsfrequentie wilt, overweeg dan DisplayPort 1.4 of 2.1. 
 

Verken meer hulpbronnen van de Epic Games Store

Nu je een deskundige bent op het gebied van vernieuwingsfrequenties, resoluties, kleurengamma's, paneeltypen en alles daartussenin, ben je klaar om op zoek te gaan naar de perfecte gamingmonitor voor je pc. Blader door onze uitgebreide catalogus met games om nieuwe titels te ontdekken en te ervaren hoe ze eruitzien op je nieuwe gamingmonitor. Kijk ook op de nieuwspagina van de Epic Games Store voor al het laatste nieuws over je favoriete ontwikkelaars en favoriete games.