Daha önce yeni bir PC topladıysanız ya da donanımını yükselttiyseniz muhtemelen sistemin sorunsuz çalışması için gerekli sürücüleri de yüklemeniz gerekmiştir. Sürücüler, işletim sisteminiz ile donanımınızın birlikte sorunsuz bir şekilde çalışmasını sağlayan temel yazılımlardır. Ne yazık ki, bu durum sürücülerin güncel olmadığında ya da diğer donanım veya yazılımlarınızla uyumsuz olduğunda sorunlara yol açabileceği anlamına da gelir.

Bu PC sürücüleri rehberinde, sürücüler hakkında bilmeniz gereken her şeyi anlatacağız. Öncelikle sürücülerin ne olduğunu açıklayacak, ardından sürücülerinizi nasıl güncel tutabileceğinize dair farklı yollar göstereceğiz. Tüm bunlara ek olarak sürücülerinizi güncel tutmaya ve bilgisayarınızın sorunsuz çalışmasını sağlamaya çalışırken karşılaşabileceğiniz bazı yaygın sorunlara da değinecek ve bu konularda nasıl çözüm bulabileceğinizi anlatacağız.
 

PC'deki sürücüler tam olarak nedir?

Sürücüler, PC'nizdeki donanım bileşenleri için kullanılan yazılımlardır. Sürücüler, ekran kartı gibi fiziksel donanımlar ile Windows gibi işletim sistemleri arasında köprü görevi görür. Sürücüler, verilen komutları donanımın anlayacağı dile çevirir ve her şeyin uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlar. Gerekli sürücüler yüklü olmadığında donanımınız düzgün çalışmayabilir (hatta hiç çalışmayabilir) çünkü işletim sistemi bu donanımla nasıl iletişim kuracağını bilemez. 
 

Sürücüler ne yapar ve neden önemlidir?

Sürücülerinizi güncel tutmak, uyumluluğu, performansı ve kararlılığı artırarak bilgisayarınızın sorunsuz çalışmasına yardımcı olur. 

İşletim sisteminizi bilgisayarınızın patronu olarak düşünürsek sürücüler de onun çalışanlarıdır. Başarılı çalışanlar belirli bir ölçüde kendi başlarına hareket eder ve bu da patronun zamanını daha verimli kullanmasını sağlar. Örneğin bir şey yazdırdığınızda, işletim sistemi bu görevi yazıcı sürücüsüne devreder. Sürücü ise belgenizi, yazıcının anlayabileceği talimatlara çevirir. Patron, temel işleri çalışanlarına devreder ve onların bu görevleri yerine getireceğine güvenir. Böylece her adımı tek tek denetlemeye de gerek kalmaz. 

Sürücülerinizi güncel tutmak, performansı artırmanın yanı sıra, güncellemelerle sıkça düzeltilen hataları, yazılım kusurlarını ve diğer teknik aksaklıkları gidermenize de yardımcı olur. PC sürücülerinizi güncellemek sisteminizin daha sorunsuz çalışmasını sağlar ve bazı durumlarda donanım ile yazılımın uyumluluğunu ve performansını da artırabilir. 
 

Sürücülerinizi güncellemeniz gerektiğini gösteren işaretler

Bilgisayarınızda teknik sorunlar yaşıyorsanız sorunun kaynağını bulmaya sürücü güncellemelerinden başlamak iyi bir tercih olabilir. Aşağıdakilerden birini tecrübe ediyorsanız sürücüleriniz güncel olmayabilir:

• Donanımınız hiç çalışmıyorsa
• Sisteminizde yavaşlama hissediyorsanız
• PC'niz donuyor veya çöküyorsa
• Bazı programları çalıştırmaya çalıştığınızda donmalar oluyorsa
• Hiçbirimizin sevmediği meşhur "mavi ekran" hatasını alıyorsanız
• Belirli bir donanımı kullanmaya çalışırken sistem hata mesajları alıyorsanız
• Görsel hatalarla karşılaşıyorsanız

PC sürücülerinin güncel olup olmadığı nasıl anlaşılır?

En güncel sürücülerin yüklü olup olmadığından emin değilseniz bunu kontrol etmenin birkaç kolay yolu vardır. 

Kullanabileceğiniz yöntemlerden biri, yüklemiş olabileceğiniz üreticiye özel yazılımları çalıştırmaktır. Ekran kartı, klavye, fare ve anakart gibi bileşenlerin üreticileri, genellikle sürücü güncellemelerini kontrol edebilen ve sistemin düzgün çalıştığından emin olmanızı sağlayan yazılımlar sunar. Çoğu durumda, bu yazılımların güncellemeleri kontrol etmesini ve en güncel sürücüleri otomatik olarak yüklemesini bile sağlayabilirsiniz. 

PC'nizde yerleşik olarak bulunan Windows Update özelliği de bazı önerilen sürücüleri bulup indirerek otomatik olarak yükleyebilir. 

Ayrıca bağlı tüm aygıtlar ve donanımlar için geçerli sürücü bilgilerini görmek amacıyla Windows Aygıt Yöneticisi'ni de kullanabilirsiniz. Bir aygıtın üzerine sağ tıklayın ve açılan menüden "Özellikler" seçeneğine tıklayın. Açılan penceredeki Sürücü sekmesinde ayrıntılara erişebilirsiniz. 
 

PC'deki sürücüleri nasıl güncellersiniz?

PC sürücülerinizi güncellemek için genellikle yukarıda bahsedilen üreticiye özel yazılımları kullanabilirsiniz. Örneğin, ekran kartı üreticileri AMD ve NVIDIA, bilgisayarınızdaki donanıma uygun sürücüleri bulup yükleyebilmeniz için özel olarak geliştirilmiş yazılımlar sunar. 

Ayrıca, yukarıda bahsettiğimiz Sürücü sekmesi üzerinden, Windows Aygıt Yöneticisi aracılığıyla da sürücüleri güncelleyebilirsiniz. 

Bunun dışında, donanım üreticisinin web sitesine giderek geçmiş ve güncel sürücüleri manuel olarak indirmeniz de mümkündür. 
 

Sürücüleri Windows kullanarak güncelleyin

Sürücülerinizi Windows kullanarak yüklemek istiyorsanız, bunu yapmanın iki kolay yolu vardır.

Windows Update'i kullanın

• Win + I klavye kısayolunu kullanın ya da Başlat Menüsü'nde Ayarlar'ı aratıp çıkan sonucu seçin.
• Güncelleştirme ve Güvenlik seçeneğine tıklayın.
• Windows Update'e tıklayın.
• Güncelleştirmeleri denetle'ye tıklayın.
• Windows güncellemeleri denetlemeyi bitirdikten sonra İndir ve yükle'ye tıklayın.

Sürücüleri Aygıt Yöneticisi'ni kullanarak güncelleyin

• Win + X klavye kısayolunu kullanın ya da Başlat Menüsü'nde Aygıt Yöneticisi'ni aratıp çıkan sonucu seçin.
• Donanımınızın ait olduğu aygıt kategorisini seçin (kameralar, klavyeler, monitörler vb.).
• Güncellemek istediğiniz aygıtın üzerine sağ tıklayın ve açılan menüden Sürücüyü güncelle seçeneğine tıklayın.
• Açılan yeni pencerede, bilgisayarınıza sürücü güncellemelerini aramasını söyleyebilirsiniz.

Sürücüleri manuel olarak güncelleyin

Sürücülerinizi manuel olarak indirip güncellemeyi tercih ederseniz süreç benzer şekilde ilerler. 

Windows Update'i kullanın

• Win + I klavye kısayolunu kullanın ya da Başlat Menüsü'nde Windows Update yazarak çıkan sonucu seçin.
• Güncelleştirmeleri denetle'ye tıklayın.
• Windows güncellemeleri kontrol etmeyi bitirdiğinde Gelişmiş seçenekler'e tıklayın.
• İsteğe bağlı güncelleştirmeler'e tıklayın.
• Yüklemek istediğiniz sürücüleri seçin ve ardından İndir ve yükle düğmesine tıklayın.

Sürücüleri Aygıt Yöneticisi'ni kullanarak güncelleyin

• Win + X klavye kısayolunu kullanın ya da Başlat Menüsü'nde Aygıt Yöneticisi'ni aratıp çıkan sonucu seçin.
• Donanımınızın ait olduğu aygıt kategorisini seçin (kameralar, klavyeler, monitörler vb.).
• Güncellemek istediğiniz aygıtın üzerine sağ tıklayın ve Sürücüyü güncelle'yi seçin.
• Yeni bir sürücüyü önceden indirdiyseniz Bilgisayarımdaki sürücülere göz at seçeneğine tıklayın.
• Dosyayı bulun ve sürücünüzü yüklemek için seçin. 

Sürücüleri üretici firmaların internet sitelerinden indirin

Cihazınızı üreten firmanın resmi web sitesinde genellikle indirilebilir sürücüler bulunur. Yazılımı yalnızca güvenilir sitelerden indirdiğinizden emin olun. Yeni bir sürücü yüklemeden önce, sitenin üretici firmanın resmi web sitesi olduğundan emin olun. 

• Sürücüye veya güncellemeye ihtiyaç duyan aygıtın marka ve modelini ya da ilgili yazılımın adını belirleyin. Bunu yapmak için Win + X tuşlarına basabilir ya da Başlat Menüsü'nde Aygıt Yöneticisi araması yaparak çıkan sonuca tıklayabilirsiniz.
• Aygıt Yöneticisi'nde, donanımınızın ait olduğu aygıt kategorisini (kameralar, klavyeler, monitörler vb.) seçin.
• Sürücüsünü güncellemek istediğiniz aygıta sağ tıklayın. 
• Açılan menüden Özellikler'i seçin.
• Açılan pencerede Ayrıntılar sekmesine tıklayın. 
• Özellik açılır menüsünden Donanım kimlikleri'ni seçin ve bunu not alın. 
• Donanım kimliğini internette aratın ya da doğru sürücüyü bulmak için üretici firmanın web sitesini kullanın.
• Doğru sürücüyü indirin. (İndirilenler klasörü, bu dosyayı kısa süreliğine saklamak için uygun bir yerdir.) 
• İndirdiğiniz sürücüyü bilgisayarınızda bulun.
• Sürücüyü yüklemek veya güncellemek için sürücü dosyasına çift tıklayın.

Otomatik sürücü güncelleme aracını kullanın

Bazı üçüncü taraf yazılımlar, sisteminizin sürücülerini güncel tutmanıza yardımcı olabilir. Bu programlar sisteminizi tarayarak gerekli sürücüleri bulur ve tüm güncellemeleri sizin yerinize gerçekleştirir. 

Bu programların donanım üreticileriyle bağlantılı olmadığını unutmayın. Otomatik sürücü güncelleme araçları kullanırken zararlı yazılım indirme riskiyle karşılaşma olasılığı her zaman mevcuttur. Kısa bir internet araştırması yaparak indirmeyi düşündüğünüz yazılımın ve ziyaret edeceğiniz sitenin güvenilir olduğundan emin olabilirsiniz. 

Pek çok kullanıcı deneyimlerini paylaşmaktan memnuniyet duyar; bu sayede yazılımın güvenilirliği hakkında bilinçli bir karar verebilirsiniz.

Sürücü güncellemelerinde sıkça karşılaşılan sorunlar

Zaman zaman sürücüleri yüklerken veya güncellerken bir sorunla karşılaşabilirsiniz. Nedenler farklılık gösterebiliyor olsa da bilmeniz gereken bazı yaygın sorunlar vardır. Sonraki bölümlerde bu sorunların nedenlerini açıklayıp bunları nasıl çözebileceğinizi göstereceğiz. 

Kurulum hataları ve izin sorunları

Yeni sürücü yüklerken karşılaşabileceğiniz en yaygın sorunlardan bazıları şunlardır: 

• İndirdiğiniz dosyalar bozulmuş olabilir.
• Yanlış sürücüyü indirmiş olabilirsiniz.
• Sürücüyü yüklemek için yeterli disk alanı olmayabilir.
• Yazılımda izin sorunları bulunuyor olabilir.

Neyse ki, bu tür sorunlarla karşılaşırsanız deneyebileceğiniz birkaç çözüm yöntemi vardır. Aşağıdaki adımlardan herhangi biri size karmaşık geliyorsa basit bir internet aramasıyla Microsoft'un ücretsiz çevrimiçi destek sitesine ulaşabilir ve örneğin disk alanı boşaltma gibi işlemleri adım adım öğrenebilirsiniz.

• Doğru sürücüleri indirip indirmediğinizi tekrar kontrol edin.
• Dosyanın bozulmuş olabileceğinden şüpheleniyorsanız sürücüyü yeniden indirin. (Yukarıda yer alan "Sürücüleri üretici firmaların internet sitelerinden indirin" başlıklı bölüme göz atın.)
• Eski veya gereksiz dosyaları silerek diskinizde yer açın. Windows, bu konuda size yardımcı olabilecek yerleşik araçlara sahiptir ve Microsoft'un destek sitesi bu araçların nasıl kullanılacağını adım adım açıklar.
• Sürücüleri yönetici olarak yüklemeyi deneyin. 
• Sürücüleri Güvenli Modda yüklemeyi deneyin. Microsoft'un destek sitesinde bunun nasıl yapılacağı anlatılmaktadır.
• Kuruluma engel bir durum olmadığından emin olmak adına güvenlik ve antivirüs yazılımlarınızın ayarlarını gözden geçirin.

Mevcut yazılımlarla çakışmalar ve uyumluluk sorunları

Bilgisayarınız sorunsuz çalışıyor ve tüm sürücüleriniz güncel olsa bile zaman zaman uyumluluk sorunlarıyla karşılaşabilirsiniz. Bilgisayarlar oldukça karmaşık sistemlerdir ve yeni yamalar ile sürücüler, diğer bileşenlerle beklenmedik çakışmalara yol açabilir. Karşılaşabileceğiniz bazı yaygın durumları aşağıda bulabilirsiniz.

• Sürücüleriniz bozulmuş olabilir.
• İki veya daha fazla sürücü birbiriyle uyumsuz olabilir.
• Windows güncellemeleri, özelleştirdiğiniz sürücü ayarlarını geçersiz kılmış olabilir.
• Üçüncü taraf yazılımlar çakışmalara sebep veriyor olabilir.

Satın alacağınız her donanımın mevcut bilgisayarınızla uyumlu olduğundan her zaman emin olmalısınız. Örneğin, yeni ekran kartınızın (GPU) anakartınızla uyumlu olduğundan emin olun.

Bu veya benzeri sorunlarla karşılaşırsanız, bilgisayarınızı yeniden düzgün çalışır hale getirebilecek bazı sorun giderme adımlarını aşağıda bulabilirsiniz. Yukarıda da belirttiğimiz gibi, basit bir internet aramasıyla Microsoft'un ücretsiz destek sitesine ulaşabilir ve burada örneğin sisteminizi Temiz Önyükleme modunda başlatma veya uyumsuz yazılımları bulma gibi işlemleri nasıl yapacağınızı öğrenebilirsiniz.

• Eski veya bozulmuş sürücüleri silin.
• Uyumsuz yazılımları silin.
• Bilgisayarınızı Temiz Önyükleme Modunda çalıştırmayı deneyin.
• Sürücülerinizin işletim sisteminizle uyumlu olduğunu doğrulayın.
• Güncellemeleri bir kez daha denetleyin.
• Hata mesajlarını kontrol edin ve bulduklarınızı araştırın. 
• Bilgisayarınızın, kullanmak istediğiniz yazılım ve donanım için asgari sistem gereksinimlerini karşıladığından emin olun. 
• Yazılımınızı Uyumluluk Modu'nda çalıştırmayı deneyin.
• Yardım veya rehberlik için çevrimiçi forumlara göz atın.
• Destek almak için donanım üreticisiyle iletişime geçin.

Epic Games'te daha fazlasını keşfedin

Artık sürücülerin ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve bilgisayarınızı sorunsuz kullanmak için onları nasıl güncel tutacağınızı biliyorsunuz. Şimdi sırada, sisteminizi en iyi durumda tutmanın diğer yollarını öğrenmek var. Oyun bilgisayarınızı nasıl en iyi durumda tutacağınızı ve bakımını nasıl yapacağınızı Epic Games Store'da keşfedebilirsiniz. Bilgisayar donanımı, bakım ipuçları ve PC'de oynayabileceğiniz oyunlar hakkında daha fazla bilgiye ulaşabileceğiniz birçok makalemiz var. Bunlara da göz atmayı unutmayın.