Balita
Ang paglalakbay ng Indonesian indie game na Kejora mula sa Cuphead shoot-'em-up hanggang sa puzzle platformer
J
Jason Rodriguez
Kami ng mga pinsan ko, kasama ang ilang kaibigan mula sa kalapit na barangay, ay naghamon: Bawat tao ay magbibigay ng 10 piso (mga 35 sentimo noong panahong iyon), at maglalakad kaming lahat sa kakahuyan sa takipsilim. Walang puwedeng magsumbong sa mga nakatatanda sa amin. Tutal, malamang na papagalitan kami ng aming mga lolo at mga lola sa pagsuong sa panganib, gayong alam nilang may nuno sa punso, mga kapre, mga tikbalang, at lahat ng uri ng elemento na nagkukubli sa kagubatan. Kung sino ang unang makalabas nang hindi tumatakbo o sumisigaw ang siyang mananalo ng malaking premyo, sapat na para makabili ng softdrinks na nasa plastic bag mula sa pinakamalapit na maglalako.
Habang papalubog ang araw sa abot-tanaw, sinimulan namin ang aming paglalakbay, bawat isa ay may dalang rosaryo o anting-anting sakaling may makasalubong kaming mga taga-ibang mundo. Wala pang limang minuto ang lumipas nang may marinig kaming sumigaw. May nakita ba silang nilalang sa itaas ng mga puno na naghihintay sa amin? Binabalaan ba nila kami na huwag tumapak sa isang bagay sa daan? Naligaw ba sila at kinailangan nilang mabilis na baliktarin ang kanilang mga damit? Hindi ko masabi. Ang natatandaan ko lang ay tumakbo kami nang mabilis para iligtas ang aming mga buhay. Nang makalabas na kaming lahat, kinailangan naming magpatuloy sa pagtakbo, bagaman madalas ay dahil hinahabol kami ng mga nakatatanda sa amin gamit ang mga lumilipad na tsinelas na mas nakamamatay pa kaysa sa pinakamabangis na manananggal.
Masaya kong naalala ang memoryang iyon hindi lamang noong cutscene ng habulan sa Kejora, kundi pati na rin ang mga tahimik na sandali habang nagpapatuloy ang aking karakter at ang mga kasama niya sa kanilang pakikipagsapalaran. Ngunit ang Kejora mismo, na ginawa ng studio sa Indonesia na Berangin Creative, ay nagkaroon din ng mahahalagang karanasan sa buong siklo ng pag-develop nito, gaya ng ibinahagi ng Co-Founder at Game Director ng kumpanya na si Bagaskara “Bagas” Firdaus.
Ang mga koneksyon sa Cuphead, Studio Ghibli, at Valiant Hearts
“Maniwala ka man o hindi, gusto talaga naming gumawa noong una ng larong run-and-gun at shoot-'em-up (shmup) tulad ng Cuphead,” sabi ni Firdaus habang natatawa. Noong 2019 iyon noong kakaunti pa lang ang mga tao sa studio, at tila napakahirap na ng gawain. “Mahirap lumikha ng run-and-gun game. Kailangan naming magdisenyo ng napakaraming kalaban, napakaraming armas, at napakaraming yugto.”
Kaya naman nagpasya si Firdaus at ang team na lumipat sa ibang genre: isang puzzle platformer. Ito ang pinakaangkop, lalo na't gustong gamitin ng studio ang mga asset ng karakter at lokasyon na nagawa na nila. Gayundin, nilayon ng Berangin Creative na tumuon sa Ghibli-style na animation. “Mula sa malikhaing pananaw, ang Ghibli-style na animation ay tila talagang likhang-kamay, na mas binibigyang-diin ang atmospera at emosyon kaysa sa palabas,” sabi ni Firdaus. “Malaki ang naging impluwensiya ng ganitong sensibilidad sa direksiyon ng aming sining. Layunin naming magdisenyo ng mga espasyo na banayad na sumusuporta sa mood at naratibo ng laro, na nagbibigay-daan sa mga player na kumonekta sa mundo sa mas emosyonal na antas.
Kumuha rin ng inspirasyon ang team mula sa Valiant Hearts: The Great War, isang pamagat noong 2014 na nakakuha ng maraming parangal mula sa Ubisoft. Nagtatampok ng ilang karakter na may mga natatanging gamit at kakayahan, nag-aalok ang Valiant Hearts ng nakakahimok na pinaghalong mga nakatutuwang puzzle, stealth section, at mga makabagbag-damdaming sandali na inasam na makuha muli ni Kejora.
“Nang maihayag na namin ang Kejora sa mga publisher, nasa anyo na ito ng ganap na kuwentong puzzle game, na may disenyong sa tingin namin ay buo na ang pagkakagawa at may sapat na lalim,” dagdag ni Firdaus.
Ginawa sa Indonesia
Ang Kejora, na nangangahulugang "bituin sa umaga" sa Indonesian, ay nagaganap sa isang kakaibang nayon sa Central Java, na hango sa mga bayan sa kanayunan ng rehiyon, kumpleto sa kanilang natatanging arkitekturang may estilo ng Jengki. Ngunit sa likod ng tahimik at payapang kapaligirang ito ay may misteryo, isang sumpa na nagpahirap sa taong-bayan. Ngayon, nasa kamay na ng pangunahing karakter, na batang babae, ang pagtuklas sa mas malalim na pinagmulan ng sumpa.
“Nag-isip-isip kami ng iba't ibang pangalan para sa pangunahing karakter,” sabi ni Firdaus. “Naisip namin ang iba't ibang pangalan na ibibigay ng mga Indonesian na magulang sa kanilang mga anak na babae at kalaunan ay napili namin ang Kejora. Magandang pangalan ito at maaari rin itong bigyang-kahulugan bilang isang liwanag na sumisikat sa dilim.”
Kasama ni Kejora ang kanyang dalawang matalik na kaibigan: sina Guntur at Jaka. Dahil si Kejora ang pinakamatigas ang ulo sa grupo, maituturing na si Guntur ang tipong masungit at walang paligoy-ligoy, habang si Jaka naman ang mas mahiyain at maingat. Pumapasok ang mga kakaibang aksyon ng karakter na parang Valiant Hearts sa simula ng campaign, dahil kailangan mong madalas na lumipat sa iyong iba pang mga kasama upang magamit ang kanilang mga kakayahan. Kayang suntukin at sirain ni Guntur ang mga balakid, at kaya niya ring i-boost si Kejora habang umaakyat ito. Samantala, kayang magtulak ng mga bagay ni Jaka at tumira ng mga bagay gamit ang kanyang tirador.
Nagsisimula nang simple ang mga seksyon ng puzzle. Marahil kailangan mo lang basagin ang isang tumpok ng dayami para makuha ang isang item, o baka kailangan mo lang barilin ang isang ahas para gumapang ito palayo. Sa kalaunan, puwedeng maging mas kumplikado ang mga bagay-bagay, pero hindi naman sa puntong maiinis ka nang todo. Halimbawa, may isang lugar kung saan kailangang pagpatong-patungin ni Kejora ang mga kahon gamit ang makinarya ng pabrika. Sunod, kailangan mong magpa-boost kay Guntur, pagkatapos ay barilin ang isang lever gamit si Jaka, bago muling bumalik kay Guntur para basagin ang isang kahon.
“Tulad ng sa Valiant Hearts, gusto naming manatiling madaling maunawaan ang mga puzzle,” sabi ni Firdaus. “Isinama namin ang mga seksyong ito kung sa tingin namin ay akma ang mga ito sa kuwento at sa antas. Pero ayaw naming maging labis na nakakadismaya ang mga ito dahil kung hindi, mahihirapan ang player na magpatuloy.”
Ang Genderuwo
Hindi lang mga brainteaser ang kailangang harapin nina Kejora at ng mga kaibigan niya. Kailangan din nilang mabuhay laban sa Genderuwo, isang mitikal na cryptid na sumikat sa alamat ng Indonesia, lalo na sa rehiyon ng Central Java. Nag-aanyo ang masamang espiritu ng isang malaking nilalang na kahawig ng unggoy na may itim na anyo, bagama’t maaari din nitong baguhin ang itsura nito upang magmukhang tao at maakit ang mga walang kamalay-malay na biktima.
Sa laro, makakasalubong ng mga player ang mga Genderuwo sa mga stealth section. Kahawig sila ng mga mala-demonyong higante, na may bahagyang ipluwensiya ng Ghibli na nagpapamukha sa kanila na katulad ni No-Face mula sa Spirited Away. Sa mga kabanatang ito, ang layunin ay lumipat mula sa isang dulo ng screen patungo sa kabila gamit ang mga palumpong, kahon, at punong-kahoy upang maiwasan na makita. Kung sakaling mapansin ka, may lalabas na eyeball sa iyong screen at, kung hindi ka kaagad makakahanap ng taguan, marahas na sasaktan ng Genderuwo ang buong grupo, na magiging sanhi ng pag-ulit ng engkwentro.
“Dito sa Indonesia, marami kaming mga mitolohikal at supernatural na halimaw, tulad ng Barong, Kuntilanak (Pontianak), at Jenglot,” sabi ni Firdaus. “Pero pinili namin ang Genderuwo sa dalawang dahilan. Una, madali itong makilala ng mga Indonesian, at marahil ng mga nasa Southeast Asia na pamilyar na sa mga katutubong alamat sa rehiyon.”
Mas praktikal ang pangalawang dahilan: Ang Genderuwo ang pinakamadaling idisenyo at bigyang-buhay. “Apat na animator lang ang nasa studio namin,” sabi ni Firdaus. “Alam namin na magiging bahagi ng gameplay at mga cutscene ang mga halimaw. Kung magdadagdag kami ng napakaraming nilalang o kung labis naming palalawakin ang laro, kakailanganin naming magdisenyo ng mas maraming detalye at lumikha ng mas maraming iginuhit na mga animation. Magiging napakahirap niyon para sa aming team.”
Paglampas sa mga hadlang
Walang humpay ang pagsisikap ng Berangin Creative sa buong siklo ng pag-develop ng Kejora. Gayunman, ang pagiging isang maliit na indie studio sa Southeast Asia ay nagdudulot ng maraming hamon.
“Ang pinakamalaking hamon na hinarap namin noong panahon ng pag-develop ay kung paano kami gagawa gamit ang limitadong resources,” sabi ni Firdaus, na sinasabing may dalawa o tatlong tao lang ang nasa team noong simula. “Ngayon, 11 na kami sa team, bagaman karamihan sa amin ay nagtatrabaho sa malayo. Kailangan naming isipin kung aling mga cutscene ang idadagdag, o kung makatuwiran bang alisin ang ilang seksyon.”
Sa kasalukuyan, sa antas ng pambansang pamahalaan, ang suporta sa mga game developer sa Indonesia ay higit pa rin na nakatuon sa pagbuo ng ecosystem sa pamamagitan ng mga event, exposure, at mga programang pang-industriya, sa halip na direktang pagpopondo sa mga proyekto. Mabuti na lang at may inisyatibo tulad ng Indonesia Game Developer Exchange (IGDX), isang joint venture ng Ministry of Communication and Informatics at ng nonprofit na Indonesian Game Association (AGI), na nakakatulong sa networking at visibility.
“Ang industriya ay nagiging mas dinamiko at kawili-wili rin nitong mga nakaraang taon,” sabi ni Firdaus. “Nag-aalok ng mga kurso ang ilang unibersidad sa pagbuo ng laro at may ilang studio na nakabase sa iba pang lungsod. Naitatag din ang mga komunidad na bumubuo ng laro na may iba't ibang laki at membership sa mga lugar tulad ng Jakarta, Bandung, Bali, at marami pang iba. Mas madali na ngayon para sa mga tao na pumasok, sumali sa mga komunidad, magtanong-tanong, at matuto mula sa iba.”
Nang tanungin kung anong aral ang inaasahan niyang mapupulot ng mga player sa Kejora kapag natapos na nila ang kuwento, ngumiti lang si Firdaus. “Isa sa mga pangunahing tema ng laro ang oras. Paano ba naiiba ang paggamit ng bawat isa sa sarili nilang oras? Gaano ba natin kahusay na ginagamit ang oras na mayroon tayo? Ginugugol ba natin ang oras na iyon kasama ang mga taong pinapahalagahan natin at gumagawa ba tayo ng mga bagay na maaalala natin nang may pagmamahal? Gusto naming madama ng mga player ang emosyonal na koneksyon sa mga temang ito.”
At katulad ng maraming taon ng pag-develop ng Kejora mula sa isang run-and-gun game patungo sa puzzle platformer, at ang mga masasayang taon ng kabataan ko kasama ang aking mga kaibigan at kapitbahay sa probinsya, marahil lahat ng oras na iyon ay talagang ginugol nang mabuti.
Available na ngayon ang Kejora sa Epic Games Store.