Jurassic World Evolution'ın kalbinde bir çelişki saklı. Jurassic Park aslında bir felaket filmi serisi. Steven Spielberg, John Hammond'ın dinozor Disneyland'inde her şeyin planlandığı gibi gitmesi durumunda bunun izleyici için pek de ilgi çekici olmayacağını biliyordu. Yine de Frontier Developments'ın yönetim simülasyon serisi, filmlerdeki tehlikeli olaylardan ziyade bunların öncesinde gerçekleşenlere, yani genelde sorunsuz işleyen bir dinozor parkının inşasına odaklanıyor.

Jurassic World Evolution 3'ün Oyun Yönetmeni Andy Fletcher, tarihin en tehlikeli koruma projesinin tasarımından sorumlu. Fletcher, Jurassic Park yönetim simülasyonunun biraz tehlike içermesi gerektiğini, aksi takdirde ruhunu kaybedeceğini herkesten iyi biliyor.

"Bu sıradan bir hayvanat bahçesi değil." diyor bize. "Jurassic oyunlarını özel kılan da bu zaten. Kaosu benimsemeli ve bunun deneyimin bir parçası olduğunu kabul etmelisiniz."
 

Dinozor krizi

Böyle bir hayvanat bahçesine başka yerde rastlanmak mümkün değil. Filmlerin gösterişli sinema estetiğini yansıtan Jurassic World Evolution, yalnızca yukarıdan aşağıya bir açı sunmuyor. Doğrudan aksiyonun içine de dalabilirsiniz. Önceki oyunlarda olduğu gibi kaçan bir T. rex'in peşine helikopterle düşüp, bir fil sürüsünü bile uyutabilecek miktarda sakinleştiriciyle onu durdurmaya çalışabilirsiniz. Jurassic World Evolution 3'te artık ATV kullanarak sahayı dolaşabilir, çitleri yakından kontrol edip tamir edebilirsiniz. Bir Indoraptor kaçmadan önce tabii. Geliştirilmiş araç kontrolü bu deneyimi daha da çılgın ve heyecan verici kılıyor.

Fletcher'a göre bu alışılmadık derecede dinamik aksiyon mekaniği ister Spielberg ister Gareth Edwards tarafından yönetilsin, Jurassic serisinin o kendine özgü heyecanını yansıtmak için gereken unsurlardan biri. 

"Tehlikenin kattığı o heyecan verici görsel ve oynanış çeşitliliğini mutlaka sürdürmek istiyoruz." diyor. "Bu, serinin bir parçası. "Bu, kimliğimizin ve inşa ettiğimiz dünyanın temelinde var."

Bunun güçlü bir etkisi olduğu yadsınamaz. Tropico 6 ya da Planet Coaster oyuncularına fazlasıyla tanıdık gelecektir. Sonuçta hepimiz en az bir kez The Sims'te merdivensiz bir havuz yapıp sonucunu merak etmişizdir değil mi? Jurassic World Evolution 3'te ise bu, 60 tonluk bir Brachiosaurus'un birini ezmesini ya da aç bir Giganotosaurus'un birini yutmasını izlerken hissettiklerinize benziyor. Bazı Jurassic World Evolution oyuncuları YouTube'da kendi felaket videolarını dahi yayınlıyor. Panik içindeki ziyaretçilerin üzerine tüm parkı dolduran vahşi dinozorları salıyor ya da en güçlü yırtıcıyı belirlemek için dinozorlar arası gladyatör dövüşleri düzenliyorlar. 

Diğer oyuncular içinse asıl keyif veren şey kusursuz şekilde işleyen bir parkın mükemmel düzenine tanıklık etmek. Ne kadar sürükleyici olursa olsun bir dinozor krizinden kurtulup diğeriyle baş etmek, bu türün klasik oyun zevkini sekteye uğratarak sinir bozucu olabiliyor. Hem film tadında bir macera hissi yaratmak hem de yönetim simülasyonunun detaylı yapısını korumak hiç de kolay değil.

Önceki oyunlarda Sandbox modu, kaosa değil yönetime odaklanan Jurassic World Evolution oyuncularının ziyaretçi tehlikesini kapatmasına izin veriyordu. Bu sayede kaçan dinozorlar savunmasız ziyaretçilere saldırmıyordu. Jurassic World Evolution 3'te ise Fletcher, park güvenliğini sağlamaya yönelik yeni çözümlerden de bahsediyor.

"Üçüncü oyunda park yöneticileri daha fazla kontrol ve daha gelişmiş bir yönetim deneyimi istiyorsa kaosu bir nebze denetleyebilmelerini sağlayacak sistemleri devreye sokabilecek." diyor. Bu sistemler arasında acil müdahale görevlerini devralan bakım noktaları ile bir muhafaza ihlali yaşandığında alarm veren ve yakalama ekibini yönlendiren güvenlik kameraları bulunuyor.

Elbette güvenlik önlemlerini tamamen kaldırmak da mümkün. "Oyuncular özgür bırakıldığında nasıl bir park kurmak ve deneyim yaşamak istediklerine kendileri yön veriyor." diyor Fletcher. "Özellikle Sandbox modunda, tüm tehlikeyi ve dinozor tehditlerini deneyimlemek istiyorsanız zorluk seviyesini artırıp ne kadar dayanabileceğinizi görebilirsiniz. Ya da zorluk seviyesini azaltıp oyunun yaratıcı yönüne odaklanabilir ve her şeyin yerle bir olmasından endişe etmeden hayalinizdeki parkı inşa edebilirsiniz."
 

Paleontoloji cenneti

Gösterinin sürüngen yıldızları en başından inandırıcı olmasaydı tüm bu dinozor draması etkisini yitirirdi. "Biz de dinozor tutkunlarıyız." diyor Fletcher ekibinden bahsederken. 

Fletcher Jurassic World Evolution 3'te, Montana Badlands'te keşfedilen ve geçtiğimiz yıl yeni bir tür olarak kabul edilen Lokiceratops'u filmlerden önce tanıtmaktan gurur duyuyor. Bu büyüleyici keşfi geniş kitlelerle paylaşan ilk yapımlardan biri olan Jurassic World Evolution 3, oyuncuları dünya çapında ilerleyen hikâyesi sırasında ilk durak olarak keşfin yapıldığı Judith River Formation kazı alanına götürüyor.

"Etkileyici bir boyun ile asimetrik boynuzlara sahip devasa ve göz alıcı bir Ceratopsian." diyor Fletcher. "Ne zaman yeni bir dinozor türü keşfedilse ve ilk bilimsel çizimleri elimize ulaşsa gözlerimiz büyüyor ve 'Bunu oyunda görmek harika olurdu!' diyoruz. Bize göre dengeyi sağlamak hem bilinen türleri korumak, hem oyuna farklılık katmak, hem de paleontolojinin en yeni bulgularını sunmaktan geçiyor."

Jurassic World Evolution 3 ekibi, büyük bir özenle yeniden modelledikleri dinozorları hem görünüşleriyle hem de animasyonlarıyla inandırıcı kılmaktan mutluluk duyuyor. Gelişmiş grafik teknolojileri sayesinde bu dinozorlar ve yaşadıkları habitatlar hiç bu kadar etkileyici görünmemişti. Parklar da artık neredeyse bir fotoğraf kadar gerçekçi.

"Dinozorların derilerini daha gerçekçi kılmak için alt yüzey ışık yansımaları ekledik. Böylece dokuları hem pullu hem de canlı bir görünüme kavuşuyor." diyor Fletcher. "Sanki elinizi uzatsanız onlara dokunabilecekmişsiniz gibi."

Kapsamlı araştırmalara ve Universal Studios'un başvurduğu paleontolog Steve Brusatte'in katkılarına rağmen dinozorların davranış biçimleri hâlâ tam olarak çözülebilmiş değil. Doğrudan gözlem yapma şansımız 66 milyon yıl önce ortadan kalktı. Ellerinde yalnızca fosil kayıtlarından gelen sınırlı ipuçları olsa da Jurassic World Evolution 3 ekibi, dinozorların oyun içindeki davranışlarını belirlemek için doğayı örnek alıyor.

"Daha küçük Ceratopsian'lar için yavru gergedanların ebeveynleriyle etkileşimlerinden ilham alıyoruz." diye açıklıyor Fletcher. "Bazı dinozorlar deve kuşları ve emulara daha çok benziyor. Yeni iki ayaklı türümüz Ornithomimus da bunlardan biri. Bu nedenle onların davranışlarını, yürüyüş biçimlerini ve hareketlerini inceliyoruz. Ortaya canavar çıkarmıyoruz, ne de olsa bunlar bir zamanlar yaşamış olan gerçek canlılardı."

Bir Jurassic Park filmine ancak belirli sayıda dinozor sığabilir. Frontier'da ise böyle bir sınırlama yok. Bu yüzden Jurassic World Evolution 3'te 80'den fazla farklı tür mevcut. Önceki oyunlarda popüler kültürün favorileri olan Triceratops ve Velociraptor'ların yanı sıra, filmlerde nadir görülen güçlü Quetzalcoatlus gibi türler ve Jurassic World'ün özgün tasarımı olan hibrit Indominus Rex'e kadar pek çok dinozor bulunuyordu.
 

Doğal seçilim

Jurassic World Evolution 3, serinin Pokémon Gold ve Silver versiyonu gibi görülebilir. Tabii ki Araştırma Merkezinizin paleontologlarını Johto bölgesine göndermeyeceksiniz ama yıllardır hayranların istek listesinde yer alan yavru dinozorlar, cinsiyet farkları ve doğal üreme sistemi gibi bazı özellikler artık oyunda var.

"Konu sadece her türü ayrı ayrı ele almaktan ibaret değil. Bu artık dişi, erkek ve yavrulardan oluşan tüm aile yapısının birbirleriyle nasıl iletişim kurduğu, birlikte nasıl geliştiği ve diğer türlerle nasıl uyum içinde yaşadığıyla ilgili." diyor Fletcher.

Bu, tüm Jurassic serisi için oldukça önemli bir gelişme. İlk Jurassic Park filminde yalnızca dişi dinozorlar vardı. Bu, dinozorların vahşi doğaya kaçmasının neredeyse kaçınılmaz göründüğü durumlarda üremelerini önlemek için tasarlanmıştı. Fakat 2022'de çıkan Jurassic World: Hakimiyet'teki olaylardan sonra her şey değişti ve artık hem dişi hem de erkek dinozorlar dünyanın dört bir yanına yayıldı.

Böylece Jurassic World Evolution 3'te oyuncular, seriye özgü genetik sentezleme yönteminin yanında dinozor oluşturmanın farklı bir yoluna da erişiyor. Uygun bir yuvalama alanı kurun, üreme dönemindeki bir dişi ve bir erkeği aynı alana yerleştirin. Ardından olacakları tahmin etmek zor olmamalı herhalde? Fletcher üreme konusunda konuşmaya devam etmek yerine Dr. Ian Malcolm'un o ünlü sözünü imalı şekilde alıntılıyor: "Hayat bir yolunu daima bulur."

Yavru dinozorların eklenmesi, Jurassic World Evolution 3'te kapsamlı tasarım değişiklikleri yapılmasını zorunlu hale getirdi. Davranışları yetişkinlerden oldukça farklı. Genellikle birbirlerinin peşinden koşuyor ya da meraklanarak başka türlerin yanına gidiyorlar. Her yeni nesil, habitatlarının koşullarını daha iyi kılmak için muhafazalarında ek düzenlemeler yapmanızı gerektiriyor. Ağaç tepelerine ulaşamayacak kadar küçük boyunlara sahip yavru Sauropod'lar için doğru beslenme kaynaklarından, sosyalleşebilmeleri için diğer yavrularla vakit geçirme gereksinimlerine kadar pek çok çevresel ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamanız gerekecek. Doğru koşulları sağlarsanız mutlu ve uyumlu dinozorlara sahip olursunuz. Bu da ziyaretçilerin ilgisini artırır.

Ancak hangi türde olursa olsun aile içinde anlaşmazlıklar kaçınılmazdır. Bir T. rex'i yumurtadan çıktığı andan erişkinliğe eriştiği ana kadar büyütmek, parkınıza ziyaretçi akını sağlayacak kadar dikkat çeker. Fakat bölgeci içgüdüleri nedeniyle bu sürecin zorlu yönleri de var. Bir yavru T. rex erişkin olduğunda başınız dertte demektir. Tek başına olmaya alışkın bu üstün yırtıcı, rekabetten hiç hoşlanmaz. Rahatsızlık düzeyleri yükseldikçe saldırganlıkları da artar. Bunu önlemek için nüfusu dengede tutmanız şart.

Neyse ki hem dinozorlar hem de insanlar için uygun bir park inşa etmenizi sağlayacak pek çok alete sahipsiniz. Jurassic World Evolution 3'te oyuncular, yeni arazi düzenleme aletleri sayesinde çok daha göz alıcı parklar inşa etme olanağına sahip. İstediğiniz an düzlüklerden platolar yükseliyor; derin su kütleleri ve şelaleler gibi doğal güzellikler, Megalodon ve Plesiosaurus'larınızın yaşayacağı muhteşem ortamlar yaratıyor.

Bu gelişmiş aletler, metal muhafazalar yerine doğal kaya oluşumlarıyla çevrili, gerçekçi safari parkları kurma imkânı sağlıyor. Arazi şekillendirildiğinde sistem dokuları dinamik biçimde uyguluyor, kayaları ve bitkileri doğal bir düzende yerleştiriyor. Elbette isterseniz kayaları tek tek de yerleştirebilirsiniz.

Ayrıca Frontier, oyuncuların oluşturdukları parkları paylaşmasını daha da kolaylaştırdı. Yeni Frontier Workshop sayesinde oyuncular artık platform fark etmeksizin kendi tasarladıkları parkları, muhafazaları ve dekor parçalarını paylaşabiliyor.
 

Sürüngen imparatorluğu

Daha düzenli ve hedef odaklı bir deneyim isteyenler için hikâye modu da mevcut. Jurassic World Evolution 3'ün hikâye modu, Jurassic Park zaman çizelgesindeki belki de en sarsıcı değişimin ardından başlıyor. Daha önce de bahsedildiği gibi Jurassic World: Hakimiyet'te dinozorların vahşi doğaya kaçması var olan ekolojik dengeyi tamamen bozdu.

"Jurassic zaman çizelgesinde bu, dinozorların dünya geneline yayıldığı bir döneme denk geliyor. Artık asıl mesele onlarla nasıl birlikte yaşayabileceğimiz ve onların modern dünyaya nasıl uyum sağlayabileceği." diyor Fletcher. Bu fikrin Jurassic World Evolution serisine sunduğu potansiyeli anında fark etmiş. "İlk düşündüğümüz şey şu oldu: Artık dünyaya açılabiliriz ve istediğimiz yere gidebiliriz."

Jurassic World Evolution 3'ün hikâye modu, Jurassic serisinde ilk kez yer alan ünlü kazı bölgeleri etrafında şekillenen pek çok yeni mekân da sunuyor. Hayranların uzun zamandır görmek istediği Çin ve Japonya gibi bölgelere giderken, biyomlarda ve mimari stillerde büyük bir çeşitlilikle karşılaşacaksınız. Hatta bir seviye Michael Crichton'ın orijinal romanında geçen küçük bir göndermeye dayanıyor. 30 yıldan daha uzun bir süre sonra nihayet Jurassic Park Europe'u da görüyoruz. Portekiz kıyılarındaki volkanik bir adada yer alan bu bölgenin coğrafyası, park tasarımı konusunda kendine has zorluklar barındırıyor. Aslında bu bölgelerin çoğunda farklı zorluklar var. Bazen sabotaj girişimleriyle, bazen de başıboş dinozorlarla baş etmek zorunda kalacaksınız. 

Jeff Goldblum olmadan gerçekten bir Jurassic Park olabilir mi? Neyse ki Dr. Malcolm geri dönüyor. Goldblum, serinin başından beri üstlendiği rolü bir kez daha canlandırıyor. Fazla söze gerek yok, Fletcher da serinin büyük bir hayranı. Kahramanlarınızla tanışmak bazen hata olabilir. Ama merak etmeyin, bu Hollywood yıldızı Jurassic Park karakterleri arasında zararsız olanlardan biri.

"İlk oyun için Los Angeles'ta bazı tanıtımlar yaptığımızda onun karşısında hayranlıktan donup kaldım. Fotoğraf çektirirken bize şarkı bile söyledi!" diyor Fletcher. Goldblum rolüne döndüğünde seslendirme kayıtları sırasında içi tamamen rahatmış.

"Her seferinde kusursuz bir performans sergiliyor. Benim yönlendirmeme ihtiyacı yok. O kesinlikle Dr. Ian Malcolm! Karakterinin her yönünü biliyor."

Jurassic World Evolution 3, 21 Ekim'de Epic Games Store'a geliyor.