Nie minęło wiele czasu, odkąd Supergiant Games wydało w 2020 roku swą wielokrotnie nagradzaną grę rogue-lite zatytułowaną Hades – wciągającą mieszankę szybkiej akcji i znakomicie opracowanej fabuły zainspirowanej eschatologicznymi wierzeniami starożytnej Grecji. Czas jednak nieustannie płynął dalej, dlatego całkiem niedawno Supergiant Games wydało w ramach wczesnego dostępu Hades II, czyli pierwszą kontynuację w historii studia.

Od czasu naszej ostatniej wizyty podziemia przeszły gruntowne zmiany, więc fani mogą potrzebować krótkiego powtórzenia informacji o nieustannie zmieniających się zaświatach i snutych w nich chtonicznych intryg. Jeśli chcesz przypomnieć sobie minione wydarzenia i poznać skrawek najnowszej fabuły, to przygotowaliśmy coś w sam raz dla ciebie.

UWAGA, SPOJLER: Dla jasności informujemy, że będziemy szczegółowo omawiać fabułę gry Hades. Jeśli wolisz poznać ją na własną rękę, przełóż czytanie na później.

Zatem żeby nie przedłużać…
 

Dotychczasowa fabuła

Fabuła gry Hades na pierwszy rzut oka wydaje się dość prosta – nastoletni syn Zagreus, bóg krwi i książę Podziemi, próbuje uciec z domu, aby uwolnić się od zimnego i niedostępnego emocjonalnie ojca Hadesa, boga umarłych i władcy… Hadesu. Zagreus stoi przed trudnym wyzwaniem, gdyż jest on związany z Podziemiami i musi do nich wracać nawet jeśli graczowi uda się przetrwać dość długo, by dotrzeć do świata na powierzchni.

Coś jednak pcha Zagreusa do przodu i okazuje się, że nie jest to jedynie zachcianka zrobienia ojcu na przekór. Prawdziwym celem bohatera jest znalezienie swej rodzonej matki, Persefony, bogini zieleni i byłej królowej Podziemi. Tajemnicza bogini żyje gdzieś w świecie zewnętrznym, a mieszkańcy Podziemi nie chcą wyjawić ani słowa zarówno o niej, jak i o powodzie, dla którego porzuciła swoją rodzinę.

Jeśli graczowi uda się dotrzeć do królestwa śmiertelników, Zagreus pozna prawdę – jego matka Persefona jest tak naprawdę Korą, córką bogini żniw Demeter i skromną rolniczką. (Imię samego rolnika nie zostało ujawnione, ale postać ta zapewne odnosi się do Triptolemosa, bohatera rolników, którego starożytni Grecy często czcili wraz z Demeter i Persefoną).

Choć Korę wychowano na Olimpie jako nieśmiertelną, zawsze była nieszczęśliwa z powodu nieustannych kłótni między członkami jej rodziny. Zeusowi zrobiło się jej żal, a wiedząc, że ta wiosenna bogini stanowiła obiekt westchnień jego brata, Hadesa, pochopnie porwał Korę (teraz zwaną Persefoną) do Podziemi, „podarował” ją swojemu bratu i oświadczył, że dziewczyna nie będzie musiała wracać na Olimp, o ile nikt nie wyjawi tajemnicy miejsca jej pobytu.

Hades i jego świeżo upieczona wybranka byli przerażeni impulsywnymi działaniami Zeusa, ale zakochali się w sobie i ostatecznie spłodzili dziecko. Niestety Zagreus przyszedł na świat martwy, a zrozpaczona Persefona opuściła Hades i udała się do królestwa śmiertelników, gdzie nie mogli jej znaleźć ani Olimpijczycy na górze, ani Niewidzialni na dole.

Z obawy, że Olimpijczycy ukarzą jego rodzinę po odkryciu prawdy, Hades zachował informacje o żonie i synu w sekrecie i nigdy nie wyjawił Persefonie, że Zagreus odrodził się dzięki bogini Nyks.

Jeśli Zagreus nawiąże ze swoją matką więź, wyjaśni jej, co zaszło i przekona ją do powrotu do rodziny w Podziemiach. Wtedy zaś Persefona pomoże przywrócić dobre relacje między Olimpijczykami a Hadesem, a pod koniec historii będzie dzielić swój czas między oboma wymiarami. (Po zakończeniu głównego wątku gracz może kontynuować eksplorację Hadesu pod pozorem testowania „systemu bezpieczeństwa” podziemnego królestwa).
 

Obsada

Chociaż geniusz tej fabuły polega na motywie tajemnicy do rozwikłania, serce i dusza gry Hades tkwią w humorystycznej i nad wyraz atrakcyjnej obsadzie. W podróży Zagreusowi pomaga lub przeszkadza wielu bogów, bohaterów, złoczyńców i grzeszników, a każdy z nich ma niezwykłą pamięć – postacie nawiązują do swoich spotkań z Zagreusem na przestrzeni czasu – oraz motywy, dla których pomaga bohaterowi lub powstrzymuje go przed ucieczką z Podziemi.

Mentorzy Zagreusa obejmują Nyks (personifikację nocy i matczyną postać, która uchyla rąbka tajemnicy rodziny bohatera), Achillesa (niegdyś gniewnego wojownika, a dzisiaj spokojnego nauczyciela) i Skelly'ego (dowcipny szkielet, który szkoli Zagreusa we władaniu jedną z sześciu potężnych olimpijskich broni).

Wśród wrogów bohatera znajdują się natomiast Furie (mściwe boginie siejące postrach od zarania dziejów), Tezeusz (nadęty bohater żyjący złudzeniami o swojej wielkości) i sam Hades, który wolałby, aby Zagreus nie uciekał na powierzchnię, tylko odmaszerował do swojego pokoju.

Oprócz obdarzonych dobrodziejstwami Olimpijczyków (ich premie bojowe naprawdę mogą pomóc w nagłych wypadkach) i ponurego ojca w grze istnieje również parada osobliwych postaci niezależnych, z którymi można wchodzić w interakcje między rozgrywkami w Podziemiach. Uprzejmy grzesznik Syzyf wylądował w czarnej księdze Tanatosa, próbując oszukać śmierć, podczas gdy bardzo nieśmiała i przesłodka Dusa stanowi niekonwencjonalny portret legendarnej Meduzy. Ich rozmowy z Zagreusem są raz głupkowate, raz urocze i ukazują nam jaśniejszą stronę pozornie mrocznego życia po śmierci.

Najśmieszniejsze wyczyny przypadły jednak mrukliwemu muzykowi Orfeuszowi, którego nierozgarnięta natura pozwoliła Zagreusowi i jego imprezowemu wujowi Dionizosowi wplątać się w jedną z zabawniejszych fars w całej grze, kiedy to nakłaniają muzyka, by ten założył kult Dionizosa-Zagreusa.

Ten niecodzienny scenariusz jest tylko jednym z wielu żartobliwych odniesień do mistycznej religii orfizmu, której znajomość jest niezbędna do zrozumienia (i docenienia) humoru zawartego w grze Hades.
 

Przyspieszony kurs orfizmu

Orfizm był starożytnym kultem misteryjnym, którego początki sięgają co najmniej VI wieku p.n.e. Grecy wierzyli, że został on założony przez legendarnego rapsoda Orfeusza. Poza nielicznymi przedmiotami znalezionymi w grobach i kilkoma wzmiankami starożytnych pisarzy, większość wiedzy o tym ezoterycznym systemie wierzeń czerpiemy z Hymnów orfickich – zbioru 87 zachowanych modlitw napisanych między III wiekiem p.n.e. a III wiekiem n.e.

Chociaż hymny wspominają niezliczone bóstwa, to kult skupiał się głównie na tych, które odbyły katabazę, czyli udaną podróż do Podziemi i z powrotem. Krótka lista boskich podróżników obejmowała Persefonę, której podróże do Podziemi i z powrotem symbolizowały cykl pór roku, a także Hermesa, będącego zarówno posłańcem bogów, jak i psychopompem, czyli przewodnikiem dusz na drodze do zaświatów.

Wiodącą postacią orfizmu był jednak Dionizos, który według mitu odrodził się z uda Zeusa po tym, jak jego matka, Semele, zginęła, oślepiona błyskawicą boga piorunów.

Dla większości Greków Dionizos urodził się dwukrotnie, ale według orfików miało to miejsce aż trzy razy. Orficy nie odrzucili historii, w której Dionizos jako dziecko został rozszarpany przez tytanów i przywrócony do życia za pomocą eliksiru na serce. Zamiast tego włączyli ją do swojego systemu wierzeń, co sprawiło, że regeneracyjne moce Dionizosa zaczęły imponować jeszcze bardziej.

Mówiąc w skrócie, kiedy Zagreus snuje Orfeuszowi w Hadesie w niewiarygodną opowieść o eliksirach na serce, szalonych tytanach i przywróconemu do życia bogu, odwołuje się do tradycji orfickiej.

Orficy mieli nadzieję, że wykonując szereg rytuałów oczyszczających i apotropaicznych (w tym wznosząc modły mające na celu odwrócenie gniewu bogów), Dionizos i jego chtoniczni krewni pozwolą im wyzwolić się od niekończącego się cyklu śmierci i odrodzenia oraz doświadczyć szczęśliwego życia po śmierci. Innymi słowy, Dionizos był dla nich swego rodzaju zbawcą.

Warto jednak zaznaczyć, że chociaż w późniejszym czasie Zagreus był związany z tradycją orficzną, w Hymnach orfickich nie ma o nim ani jednej wzmianki. Ta starożytna i tajemnicza istota została zapewne połączona z bogiem wina wyłącznie ze względu na ich wspólne atrybuty: obaj są odrodzonymi bóstwami natury i synami Zeusa.

Nawet jeśli nie wiadomo zbyt wiele o Zagreusie ani religii, do której ostatecznie został przyłączony, to możemy mieć pewność, że Hymny orfickie są bogate w tradycję i wiedzę. Widać, że studio Supergiant świetnie się bawiło, analizując je i wybierając do swojej oryginalnej fabuły najbardziej soczyste i zaskakujące mity. Wynikiem tego jest miła sercu opowieść o budowaniu wartościowych relacji wbrew przeciwnościom losu. Wszak czym jest grecki panteon, jeśli nie ogromną rodziną, która większość czasu spędza na cyklu kłótni i godzenia się?
 

Kontynuacja fabuły w grze Hades II

Hades II kontynuuje motyw rodzinnej sprzeczki, ale sequel odstawił raczej na bok charakterystyczny dla pierwszej części swobodny humor, skłaniając się ku mroczniejszym, bardziej ponurym aspektom Podziemi. W krainie tej zaszło wiele zmian, lecz nie na lepsze.

Poniżej znajdziesz spojlery dotyczące początku gry Hades II: Historia rozpoczyna się od informacji, że Chronos, Tytan Czasu, nie tylko uciekł ze swojego więzienia w Tartarze, ale też zdołał przejąć całe królestwo Hadesu.

Zagreus zniknął wraz z większością swojej rodziny i przyjaciół, podczas gdy reszta mieszkańców Podziemi (w tym młodsza siostra Zagreusa, Melinoe) uciekła na Rozdroże, czyli przejściową pustkę między Hadesem a Olimpem. Tam nad chtonicznymi uchodźcami czuwa Hekate, bogini czarów, magii i rozdroży. W rzeczywistości Hekate była żyjącą na granicy boginią, która pomagała śmiertelnikom pokonywać fizyczne i duchowe bariery. Z duchami i czarami powiązano ją dopiero później w wyniku jej chtonicznej tożsamości bogini na skraju światów.

Pragnąc odzyskać to, co zostało skradzione całemu Podziemiu, Hekate spędziła długie lata, szkoląc Melinoe w boju. Najwyższa Czarodziejka ma nadzieję, że ocalały członek Domu Hadesa może jeszcze wszystko naprawić.

Uratowanie bogów przed Tytanem to niezmiernie trudne zadanie, ale Melinoe jest najwyraźniej zdolną bohaterką. Wyposażona w potężną broń, różnorodne ataki, sprinty i zaklęcia, mroczna księżniczka potrafi stawić czoła każdemu wrogu, włącznie ze swoją przyjaciółką i mentorką, Hekate, która nosi charakterystyczne emblematy takie jak kapelusz wiedźmy, pas labiryntu, laska w kształcie pochodni i biżuteria z półksiężycem.

Córka Hadesa i Persefony potrafi zawalczyć o przetrwanie i na dodatek jest niezwykle urocza, choć często wątpi w swoje możliwości i wyraźnie odczuwa presję związaną ze spełnianiem cudzych oczekiwań. (W przeciwieństwie do tego orficy uznawali Melinoe za przerażającą zjawę zdolną nękać śmiertelników koszmarami, a to dlatego, że była zarówno córką, jak i gniewnym aspektem często pokrzywdzonej Persefony).

Podróż Melinoe w grze Hades II jest trudna, ale na szczęście nie samotna. Podobnie jak w przypadku Zagreusa, towarzyszy jej obsada barwnych postaci, które – świadomie lub nie – pomagają jej rozwijać umiejętności w trakcie wyprawy, a pierwszymi jej kompanami są Olimpijczycy.

W grze debiutują między innymi ponętna bogini ogniska domowego Hestia, pewny siebie bóg kowali Hefajstos, pogodna i olśniewająca bogini Księżyca Selene oraz bóg oświecenia i proroctw Apollo (którego dobrodziejstwa są, delikatnie mówiąc, niezwykle przydatne).

Oprócz Olimpijczyków poznajemy także kilka nowych bóstw chtonicznych, mianowicie Morosa, znanego również jako Zgon (to atrakcyjny, lecz zdystansowany brat Tanatosa), sprytnego nauczyciela i taktyka Odyseusza (również przystojniak) oraz Dorę, czyli cień, który głównie przesiaduje u Melinoe i rzuca zuchwałe komentarze. Poznawanie każdego z pomocników to czysta przyjemność, a ponadto każdy z nich zapewnia wartościowy wgląd w skomplikowane relacje między bogami, Tytanami i czczącymi ich śmiertelnikami. Ich historie pomagają wzbogacić podróż Melinoe na szereg różnych sposobów.

To właśnie te wątki i chęć poznawania innych żywych istot sprawiają, że obie gry są tak fascynujące. Jedna opowieść jest o nieśmiertelnym nastolatku, który nie dogaduje się z rodzicem, a druga o boskiej córce, która stara się przezwyciężyć ogromny ciężar oczekiwań, jednak to, co łączy obie historie, to zaskakująca przyziemność głównych bohaterów i sympatia, którą nich obdarzamy.

Hades (i przy okazji ten artykuł) to nie tylko historia bogów – to również historia ludzi. Właśnie na tym polega dobry scenariusz.

Gra Hades II jest już dostępna w Epic Games Store w ramach wczesnego dostępu. Jeszcze nie graliście w pierwszą część? Zapoznajcie się z fabułą w Hades i przeżyjcie przygodę Zagreusa na własnej skórze!