Supergiant Games'in Antik Yunanistan'daki ahiret inançlarından esinlenen dâhiyane bir hikâye ile hızlı aksiyon heyecanının bir araya geldiği ödüllü rogue-lite oyunu Hades çıktığı 2020 yılından beri bir hayli zaman geçti. Zaman su gibi akıp geçti (veya kaçıp gitti diyelim) ve Supergiant Games yakın dönemde ilk devam oyunu olan Hades II'yi Erken Erişim sürümüyle yayınladı.

Yer Altı Dünyası, son ziyaret ettiğimizden beri çok değişmiş gibi görünüyor. Devamlı değişen bu ölüler diyarı ve buraya hâkim olan kitonik kötülükler hakkında bilgilerinizi tazelemek isteyebilirsiniz. Geçmiş olayların bir özetini ve hikâyenin devamında olacaklara dair birkaç şey duymak istiyorsanız bir yere ayrılmayın.

SPOILER UYARISI: Birazdan Hades'in olay örgüsü hakkında konuşacağımızı hatırlatalım. Hikâyeyi kendiniz tecrübe etmek istiyorsanız okumayı bırakmalısınız.

Lafı daha da fazla uzatmadan...
 

Hikâyenin bildiğimiz kısmı

Hades'in olay örgüsü görünürde oldukça basit: Genç bir oğlan (kan tanrısı ve Yer Altı Dünyası'nın prensi Zagreus), katı yürekli ve samimiyetsiz babasından (ölüler tanrısı ve yer altı dünyasının hükümdarı olan Hades) uzaklaşmak için yaşadığı yerden kaçmaya çalışır. Yalnız bu çaba nafiledir çünkü Zagreus, Yer Altı Dünyası'na bağlı olup oyuncular yeryüzüne ulaşacak kadar dayansa bile o her zaman dünyasına geri dönmek zorundadır.

Yine de bir şeyler Zagreus'u devam etmeye iter ve görünüşe bakılırsa bu sadece babasına ders vermek için değildir. Zagreus'un asıl amacı, öz annesi olan bahar tanrıçası ve Yer Altı Dünyası'nın eski kraliçesi Persephone'ye kavuşmaktır. Gizemli tanrıça, yeryüzündeki dünyada bir yerlerde yaşamaktadır fakat Yer Altı Dünyası'nın sakinleri, Zagreus'a annesinin nerede olduğu ve neden ailesini terk ettiği hakkında hiçbir şey söylemez.

Oyuncular fani dünyaya ulaşmayı başardığında Zagreus gerçekle karşılaşır: Annesi Persephone'nin aslında hasat tanrıçası Demeter'in ve alçakgönüllü bir çiftçinin kızı, yani Kore olduğunu öğrenir. (Çiftçinin ismi geçmese de, bu kişinin Antik Yunanların Demeter ve Persephone'nin yanı sıra taptıkları bir tarım kahramanı olan Triptolemus'a bir referans olması muhtemel.)

Kore, Olimpos Dağı'nda kutsal bir çocuk olarak yetiştirilmiş olsa da aile üyelerinin bitmek bilmeyen kavgalarından dolayı hep mutsuzdur. Onun adına üzülen ve kardeşi Hades'in ilkbaharı andıran bu tanrıçadan hoşlandığını bilen Zeus, bir çırpıda Kore'yi Yer Altı Dünyası'na gönderir (böylece adı Persephone olur). Tanrıçayı kardeşine "hediye" eden Zeus, herkes bu sırrı sakladığı sürece onun Olimpos'a hiçbir zaman dönmesi gerekmeyeceğini söyler.

Hades ve yeni eşi, Zeus'un acele kararından sonra şaşkına uğrasalar da zamanla birbirilerine aşık olup bir çocuk sahibi olurlar. Zagreus trajik bir şekilde ölü olarak doğar ve perişan olan Persephone, ne yukarıdaki Olimposluların ne de aşağıdaki "Görünmeyenler"in ona ulaşamayacağı faniler diyarına gitmek üzere Hades'i terk eder.

Olimposluların yaşananları öğrenmesi halinde ailesini cezalandıracağından korkan Hades, eşini ve oğlunu bir sır olarak saklar ve tanrıça Nyx sayesinde Zagreus'un yeniden doğduğunu Persephone'ye asla söylemez.

Zagreus ise annesine ulaşmayı başarabilirse olanları açıklayabilir ve onu Yer Altı Dünyası'ndaki ailesiyle yeniden birlikte olmaya ikna edebilir. Sonrasında ise Persephone, Olimposlular ile Hades arasındaki ilişkilerin yeniden kurulmasını sağlar ve hikâye böylece, Persephone'nin iki diyardaki etkinliğiyle sona erer. (Bu noktada oyuncular Hades'te diyarın "güvenlik sistemini" test etme amacıyla defalarca mücadele etmeye devam edebiliyor.)
 

Yardımcı karakterler

Hikâyenin kilit noktası bir sırrın çözülmesi olsa da, Hades'in özünde ayrıca gerçekten (ama gerçekten) tuhaf derecede iyi görünümlü karakterlerden oluşan komik bir kadro bulunuyor. Olağanüstü hafızaları olan bir dizi tanrı, kahraman, kötücül ve günahkâr kimseler Zagreus'a yolculuğu boyunca yardımcı ya da engel oluyor. Zagreus'la defalarca karşılaşmaları hakkında durmaksızın yorum yapan bu karakterlerin ayrıca Yer Altı Dünyası'ndan kaçış yolunda ona yardım etmek ya da onu durdurmak için kendilerine özel sebepleri bulunuyor.

Nyx (Gece'nin temsilcisi ve ailesinin sırlarını ortaya döken bir anne figürü), Achilles (bir zamanların öfkeli savaşçısı, şimdinin sakin öğretmeni) ve Skelly (Zagreus'a altı güçlü Olimpos silahından birini kullanmayı öğreten espritüel bir iskelet), Zagreus'un akıl hocalarından bazıları.

Düşmanlarından bazıları ise: Furies (tanrıçaların evvelden beri korktuğu "intikamcı"lar), Theseus (kimsenin kendisi kadar güçlü olmadığına inanan, kendini beğenmiş bir kahraman) ve Zagreus'un yüzeye çıkması yerine odasına gitmesini yeğleyen Hades'in ta kendisi.

"Lütuf" bahşeden Olimposlular (savaş güçlendirmeleri zor anlarda gerçekten işe yarıyor) ve huysuz bir babanın yanı sıra, Yer Altı Dünyası yolculuklarınız arasında etkileşime girebileceğiniz başka ilginç NPC'ler de bulunuyor. Bir yanda ölümden kaçınma girişimleriyle Thanatos'un kara listesine giren dost canlısı günahkâr Sisyphus, diğer yanda çok gergin ve tatlı bir kişilik olan ve efsanevi Medusa'nın eşsiz, zıt bir tiplemesi olan Dusa. Zagreus'la ettikleri sohbetler hem aptalca hem de tatlı olabiliyor. Zagreus'un karanlık öbür dünya hayatını bir nebze aydınlatıyorlar.

Ancak en eğlenceli tuhaflıklar, huysuz müzisyen Orpheus'la yaşanıyor: Zagreus ve parti sever amcası Dionysus, Orpheus'un saflığından yararlanıp onu kandırarak Dionysus ve Zagreus ikilisi adına bir tarikat kurmasını sağlıyorlar.

Bu absürt senaryo, mistik Orfizm dinine yapılan göndermelerden yalnızca biri. Ayrıca Hades'e zekice yerleştirilmiş bu ince mizah öğelerini anlamak (ve takdir etmek) için de Orfizm'in ne olduğunu bilmek şart.
 

Hızlandırılmış Orfizm kursu

Yunanlılar tarafından efsanevi rhapsode (şair) Orpheus tarafından kurulduğuna inanılan Orfizm, tarihi MÖ 6. yüzyıla kadar uzanan, antik dönemin gizemli bir dini. Mezarlardan çıkan nadir eşyalar ve antik dönem yazarlarının birkaç geçici yorumu dışında, bu gizemli inanç sistemi hakkında bildiklerimizin çoğu, MÖ 3. yüzyıl ile MS 3. yüzyıl arasında yazılmış ve günümüze ulaşmış 87 duadan oluşan bir koleksiyon olan Orfik İlahiler'den (Orphic Hymns) gelmekte.

İlahiler sayısız tanrıya hitap etse de, bu din çoğunlukla bir "katabasis" yapmayı başarmış yani Yer Altı Dünyası'na gidip gelmiş tanrılara odaklanıyor. Bu kısa ilahi gezginler listesinde Persephone (Yer Altı Dünyası'na gidiş-gelişi mevsimlerin değişimini temsil eder) ve Hermes (hem tanrıların habercisi hem de ölümlü ruhları öbür dünyaya götüren bir psychopomp, yani ruh rehberi) yer alıyor.

Orfizm'in temel figürü ise annesi (Semele) gök gürültüleri tanrısı Zeus'un şimşeğiyle sersemleyerek ölen ve sonrasında Zeus'un bacağından (yeniden) doğmasıyla tanınan Dionysus'tur.

Çoğu Yunana göre iki kez doğan Dionysus, Orfiklere göre aslında üç kez doğmuştur. Dionysus'un bebekken titanlar tarafından parçalandığı ve bir kalp iksiriyle hayata döndürüldüğünü anlatan bir hikâyeyi reddetmek yerine, Orfikler bunu kendi inanç sistemlerine katarak Dionysus'un yenileyici güçlerini daha da etkileyici kılmışlar.

Kısacası, Zagreus Hades'te Orpheus'a kalp iksirleri, kızgın titanlar ve hayata dönen bir tanrıdan bahsederken aslında Orfik geleneklerine atıfta bulunuyor.

Orfikler, bir dizi arındırıcı ritüel ve kötülükten korunmak için ayinler (örneğin ilahi ruhları defetmek için yapılan dualar) gerçekleştirerek Dionysus ve onun yer altındaki akrabalarının kendilerini sonsuz bir ölüm ve yeniden doğuş döngüsünden kurtaracağına ve mutlu bir öbür dünya hayatına erişeceklerine inanıyorlardı. Başka bir deyişle, Dionysus bir tür kurtarıcıydı.

Bu arada, daha sonralarda Orfik geleneği ile bağlantılı olmasına rağmen Zagreus'un Orfik İlahiler'de hiç bahsedilmediğini de belirtelim. Bu antik ve gizemli varlık; hem doğa tanrısı, hem reenkarnasyon ile ilgisi hem de Zeus'u oğlu olması nedeniyle kayıtlarda şarap tanrısı ile birleştirilmiş olabilir.

Zagreus ya da en son hangi din ile ilişkilendirildiği hakkında fazla bir şey bilmesek de, Orfik İlahilerin gelenek ve bilgi açısından zengin olduğu gerçeğini biliyoruz. Supergiant ekibi ise kendi muhteşem hikâyelerini oluştururken tüm bunları ayıklayıp aralarından en ilginç olan mitleri bu hikâyeye dahil etmiş. Bunların sonucunda ise sıkıntılı bir süreçte anlamlı ilişkileri konu alan iç açıcı bir hikâye ortaya çıkmış. Yunan mitolojisi, zamanının çoğunu kavga edip barışarak geçiren büyük bir aile değil de nedir?
 

Hikâye Hades II'de devam ediyor

Aile kavgaları Hades II'de devam etse de, ilk oyundaki mizah şöleninin azaldığını ve Yer Altı Dünyası'nın daha karanlık, kasvetli yönlerinin ön plana çıkarıldığını görüyoruz. Yer Altı Dünyası'nda işler değişti ve bu hiç hayra alamet değil.

Hades II'nin başlangıcı hakkında spoiler geliyor: Hikâye, Zaman Tanrısı Titan Kronos'un Tartarus'taki hapsinden kaçması ve tüm Hades diyarını ele geçirmesiyle başlıyor.

Zagreus ve ailesi ile arkadaşlarının çoğu ortadan kaybolmuş, Zagreus'un küçük kardeşi Melinoe dahil Yer Altı Dünyası'nın diğer sakinleri Âlemiayrım'a, yani Hades ve Olimpos'u birbirine bağlayan bir köprü olan hiçliğe kaçmışlar. Yer altından buraya gelen mültecilere cadılık, büyücülük ve Âlemiayrım'ın tanrıçası olan Hecate göz kulak oluyor. (Aslında Hecate, fanilerin fiziksel ve ruhsal sınırlar arasında geçiş yapmalarına yardımcı olan bir sınır tanrıçasıydı. Hayaletler ve büyücülükle olan ilişkisi ise daha sonra oluştu, bu da farklı dünyalar arasında yaşayan kötücül bir tanrı olmasının bir sonucu.)

Hecate onlardan çalınanları geri almak için yıllarını Melinoe'u savaş eğitimi aldırarak geçirmiş. Güçlü büyücü bu çabası ile Hades ailesinin geride kalan üyesinin işleri düzelteceğini umuyor.

Tanrıları bir Titan'dan kurtarmak kolay iş değil fakat Melinoe bunu başarabilecek bir kahraman. Karanlık prenses, güçlü silahları, saldırıları, hızı ve güçlü büyüleri sayesinde her rakibe karşı koyabilir. Arkadaşı ve aynı zamanda akıl hocası olan Hecate'ye bile (cadı şapkası, labirent şekilli kemer, meşale şeklindeki asa ve hilal-ay takıları gibi Hecate sembollerini giyen şık bir tanrıçadır kendisi).

Hades ve Persephone'nin hayatta kalmayı başaran alçakgönüllü kızı, sıkça yeteneklerinden şüphe eder ve başkalarının beklentilerini karşılamanın yükünü taşır. (Orfikler tam tersi Melinoe'un fanilere kâbuslar yaşatma yeteneğine sahip korkunç bir hayalet olduğuna; bunun da hep mağdur edilen Persephone'nin hem kızı hem de öfkeli bir yönü olmasının bir sonucu olduğuna inanırlardı.)

Melinoe'nun Hades II'deki yolculuğu bir hayli zor fakat neyse ki bu yolda yalnız değil. Tıpkı Zagreus'ta olduğu gibi ona da başta Olimposlular olmak üzere macerası boyunca gelişmesine yardımcı olacak (isteseler de istemeseler de) çeşitli karakterler eşlik ediyor.

İşte karşınızda: Ocak tanrıçası Hestia, kendinden emin demircilik tanrısı Hephaestus, Ay'ın sükûnetli ve güzel tanrıçası Selene ve aydınlanma ile kehanet tanrısı Apollo (verdiği lütuflar epey kullanışlı, bizden söylemesi).

Olimposlularla birlikte birkaç yeni yer altı tanrısıyla da tanışıyoruz: Moros, namıdiğer Doom (Thanatos'un kendi halinde takılan, havalı kardeşi), düzenbaz öğretmen ve strateji ustası Odysseus (o da havalı) ve çoğunlukla Melinoe'nin evinde takılan ve küstahça yorumlar yapan bir gölge olan Dora. Her birini tanımak birbirinden keyifli, ayrıca tanıştığımız her karakter bize, tanrılar, Titanlar ve onlara tapan faniler arasındaki karmaşık ilişkiye dair fikirler veriyor. Hikâyeleriyle Melinoe'un yolculuğuna değer katıyorlar.

Seriyi bu kadar çekici kılan da zaten bu; diğer canlılarla iletişime girme mecburiyeti ve onların hikâyeleri. Bu hikâyeler ister ebeveyniyle geçinemeyen ölümsüz bir gençle, isterse de diğer insanların beklentilerinin yükünü taşıyan bir tanrı kızıyla ilgili olsun; bu tanrılar hakkında inanılmaz derecede ilişkilendirilebilir bir gerçek var.

Hades (ve dolaylı yoldan bu makale) sadece tanrıların tarihi değil, insanlığın tarihine değinen bir hikâye. Hem de ne hikâye...

Hades II şimdi Erken Erişim ile Epic Games Store'da. Peki ilk oyunu oynamadınız mı? Hikâyeye yetişmek için Hades'i oynayın ve Zagreus'un macerasına bizzat kendiniz tanık olun!