Konwencjonalna mądrość głosi, że powinno się zainwestować sporo pieniędzy w materac, ponieważ spędzamy w łóżku co najmniej jedną trzecią swojego życia. Ma to sens - ale zgodnie z tą logiką, czy nie powinniśmy zastanowić się nad tym, ile godzin dziennie spędzamy przy klawiaturze? Między pracą, rozmowami ze znajomymi i graniem w gry komputerowe istnieje duże prawdopodobieństwo, że godzin tych zbiera się całkiem sporo. Bez względu na wykonywaną przez ciebie pracę zasługujesz na dobrą klawiaturę, a w tym przypadku, „dobra” prawie zawsze znaczy mechaniczna.

Jeśli chcesz porzucić tanią klawiaturę z lepiącym się klawiszem "s" i przejść na coś lepszego, doradzimy ci, czego szukać i od czego zacząć.

Czym jest klawiatura mechaniczna?

Nowoczesne klawiatury dzielą się na dwie kategorie: membranowe i mechaniczne. Jest to pewne uproszczenie, ale na potrzeby tego poradnika musisz znać tylko te dwa typy.

Klawiatury membranowe: 
Większość klawiatur, na które trafisz, będą klawiaturami membranowymi. Jeśli by ją przeciąć na pół, znajdziesz w środku dwie warstwy membrany. Kiedy wciśniesz klawisz, warstwy te spotykają się i aktywują, sprawiając, że na ekranie pojawia się litera.

Niektóre klawiatury membranowe są niezłej jakości. Większość klawiatur w laptopach jest membranowa, choćby ta, na której właśnie piszę ten artykuł, i nie zamieniłbym jej na żadną inną. Jednak znacząca większość klawiatur membranowych jest tania i użytkowa. Kiedy jakaś firma potrzebuje setek klawiatur, by wyposażyć każde stanowisko w swoim biurze, kupuje urządzenia po 15 $ z tanimi przełącznikami kopułkowymi, na których pisanie przypomina wciskanie palców w mokrą gąbkę. Zasługujesz na więcej.

Nawet najlepsze klawiatury membranowe posiadają wady. Materiały, z których są zbudowane, zużywają się szybciej niż te w klawiaturach mechanicznych, a te najtańsze zazwyczaj odmawiają posłuszeństwa już po roku lub dwóch latach użytkowania. Dodatkowo każdy klawisz trzeba „odbić od dna”, czyli wcisnąć go do samego końca, by znak został zarejestrowany. Z czasem może to być uciążliwe dla twoich palców i nadgarstków. 

Mechaniczna:

Jak wynika z definicji, klawiatury mechaniczne posiadają pojedynczy przełącznik pod każdym klawiszem. Różnią się tym od klawiatur membranowych.

Jednak różnic jest więcej. Klawiatury mechaniczne są zazwyczaj bardziej wytrzymałe i niezawodne, ponieważ wykonano je z materiałów wyższej jakości. A ponieważ każdy klawisz posiada swój własny przełącznik, klawiatury mechaniczne posiadają zazwyczaj funkcję „n-key rollover”, która oznacza, że jeśli wciśniesz każdy klawisz na klawiaturze w tym samym czasie, komputer zarejestruje każdy z tych sygnałów. Tanie klawiatury membranowe można zmylić, naciskając jedynie trzy klawisze jednocześnie, a możliwości nawet najlepszych z nich zazwyczaj kończą się na rejestrowaniu 10 klawiszy jednocześnie.

Jednak tym, co wyróżnia klawiatury mechaniczne, jest różnorodność doświadczeń pisania, jakie oferują. Klawiatury mechaniczne są szeroką kategorią, która obejmuje wiele rodzajów przełączników. Niektóre z nich wciska się łatwo, podczas gdy inne stawiają większy opór, więc wymagają większego wysiłku ze strony użytkownika. Niektóre aktywują się po muśnięciu palcem, a w przypadku innych wciskanie klawiszy jest bardziej zamierzone. Trzeba wspomnieć jeszcze o odpowiedzi zwrotnej klawiszy po wciśnięciu, czyli o funkcji, którą większość użytkowników kojarzy z klawiaturami mechanicznymi. Jest to „klik, klik, klik”, które słyszysz w sąsiednim pokoju — jednak nie każda klawiatura mechaniczna wydaje takie dźwięki. Przejdźmy do szczegółów.

Odpowiedź zwrotna klawiszy po wciśnięciu

W przeciwieństwie do klawiatur membranowych, w przypadku większości klawiatur mechanicznych nie trzeba wciskać klawisza do końca, zanim odpowiedni znak pojawi się na ekranie. Zamiast tego istnieje coś, co nazywa się „punktem aktywacji”, który znajduje się zazwyczaj kilka milimetrów od dna mechanizmu. Jest to punkt, w którym dwa metalowe elementy mechanicznego przełącznika stykają się i tworzą obwód, w wyniku czego na ekranie pojawia się litera.

Różne przełączniki mechaniczne mają różne sposoby, by wskazać — lub nie — osiągnięcie punktu aktywacji. Dzieli się je na trzy kategorie: liniowe, dotykowe i dźwiękowo-dotykowe. 

Liniowy: Niespodzianka! Przełączniki liniowe nie mają odpowiedzi zwrotnej klawiszy po wciśnięciu. Po naciśnięciu klawisza opada on w jednym, płynnym, prostym ruchu. Dlatego przełączniki te nazywa się liniowymi.

Przełączniki liniowe wykorzystuje się często do gier, ponieważ są szybkie i responsywne. Przełącznik liniowy o niskim oporze uderzy w dno mechanizmu i wróci do góry, zanim nawet zdążysz przetworzyć ten ruch. Przełączniki te są cichsze niż inne przełączniki mechaniczne, co jest ważne, jeśli prowadzisz transmisję lub jeśli twój współlokator śpi w pokoju obok.

Jednak rozwiązanie to ma swoje wady. Ponieważ nie otrzymujesz odpowiedzi zwrotnej po dotarciu do punktu aktywacji, możesz czasami wciskać klawisze mocniej niż to konieczne, gdyż nie trzeba wciskać ich do samego końca. Dlatego przełączniki mechaniczne mogą być uciążliwe dla twoich palców i nadgarstków.

Poza tym, niektórzy lubią głośne przełączniki.

Dźwiękowo-dotykowy: Dźwiękowo-dotykowe przełączniki są właściwie przeciwieństwem ich liniowych odpowiedników. Są tym, co większość użytkowników kojarzy z klawiaturami mechanicznymi — ponieważ są głośne. Jeśli korzystasz z przełącznika liniowego w biurze, większość osób (prawdopodobnie) tego nie zauważy. Jeśli jednak korzystasz z przełącznika dźwiękowo-dotykowego, komuś pewnie się to nie spodoba. W najlepszym wypadku powędrują w twoim kierunku nieprzyjemne spojrzenia.

Przełączniki dźwiękowo-dotykowe łączą dwa rodzaje zmysłów w odpowiedzi zwrotnej. Zarówno poczujesz, jak i usłyszysz głośne kliknięcie, kiedy osiągniesz punkt aktywacji. Z tego powodu, przełączniki te świetnie sprawdzają się do pisania. Szybko nauczysz się wyczuwać punkt aktywacji, zamiast wciskania klawiszy do końca, za co podziękują ci palce i nadgarstki. Może nawet zaczniesz szybciej pisać. Zaraz, czy wspominałem, że są głośne? 

Możesz zakochać się w przełącznikach dźwiękowo-dotykowych, ale ludzie w twoim otoczeniu pewnie już nie. Dlatego może spodobać ci się wariant pośredni, który opisujemy poniżej.

Dotykowy: Przełączniki dotykowe są czymś pomiędzy przełącznikami liniowymi i dźwiękowo-dotykowymi. Kiedy wciśniesz klawisz, poczujesz lekki opór w mechanizmie. Ta subtelna reakcja oznacza udane osiągnięcie punktu aktywacji.

Opór ten będzie raczej wyczuwalny niż słyszalny. Jest to kluczowa różnica pomiędzy przełącznikami dotykowymi i dźwiękowo-dotykowymi, co czyni przełączniki dotykowe świetnym wyborem dla osób, które chcą skorzystać z zalet klawiatury mechanicznej, jednocześnie nie denerwując swojej rodziny, współlokatorów, współpracowników, sąsiadów, zwierząt domowych itd.

Przełączniki optyczne

W ciągu ostatnich kilku lat w kręgach graczy na popularności zyskał jeszcze inny przełącznik. Przełączniki optyczne zaliczają się do tej samej kategorii co przełączniki liniowe czy dźwiękowo-dotykowe, ale z jedną kluczową różnicą — zamiast dwóch metalowych elementów tworzących obwód, przełączniki optyczne są aktywowane przy pomocy laserów. Brzmi futurystycznie, prawda?

Producenci zapewniają o wielu zaletach przełączników optycznych, ale najważniejszą z nich jest trwałość. Ponieważ składają się z mniejszej liczby elementów, są mniej podatne na zużywanie. Mówimy jednak o różnicy pomiędzy klawiaturą mechaniczną, która będzie nam służyć 10 lat, a klawiaturą optyczną, którą będziemy musieli wymienić za lat 15. Ze względu na różnicę w cenie klawiatury mechaniczne sprawdzą się lepiej niż te optyczne dla większości użytkowników.

Materiały, układ i oświetlenie

Po wybraniu rodzaju przełącznika kolejnym krokiem jest wybranie odpowiedniej klawiatury. Jest to kwestia bardzo subiektywna. Podoba ci się gruba, przemysłowa klawiatura w wyzywającym stylu? Czy może chcesz czegoś bardziej klasycznego, niezwracającego na siebie uwagi w biurze? Wolisz pastele, a może bardziej tradycyjne „kolory graczy”, takie jak czerń i czerwień?

Nie ważne, jaki masz gust. Klawiatura dla ciebie na pewno się znajdzie. Jeśli jednak naprawdę chcesz dostosować klawiaturę do swoich potrzeb, możesz spróbować niestandardowych nakładek na klawisze lub zestawów do budowania własnej klawiatury, ale tematy te wykraczają poza zakres tego artykułu. Możliwości te są dość drogie i same w sobie stanowią oddzielne hobby. 

Jeśli kupujesz gotową klawiaturę, zostało do rozważenia kilka aspektów.

Podświetlenie: Jeśli spędzasz choć trochę czasu w ciemnym pomieszczeniu, dobrym pomysłem będzie podświetlenie. Naprawdę się przydaje. Niektóre klawiatury wciąż posiadają podświetlenie w jednym kolorze (np. białym). Jednak zdecydowana większość klawiatur dla graczy posiada oświetlenie RGB, to znaczy do wyboru, do koloru. Tak czy siak, zalecamy jakiekolwiek podświetlenie.

Nakładki na klawisze: Nakładki na klawisze to części klawiatury, które widzisz i których dotykasz. Wykonane są przeważnie z dwóch rodzajów plastiku: ABS i PBT. 

ABS jest bardziej powszechny. Jest gładki, lekki oraz tani i łatwy w produkcji. Poza tym w wyniku zużycia plastiku bardzo często nabiera on „błyszczącego” wyglądu. Do tego dostępny jest w różnych kolorach.

Plastik PBT jest bardziej wytrzymały i nie nabiera charakterystycznego połysku, co czyni go popularnym wśród miłośników klawiatur. Posiada również wyraźniejszą fakturę, jednak za tymi zaletami kryje się wyższa cena. Jeśli twoja klawiatura wykonana jest z PBT — świetna wiadomość, ale nie traktuj tego jako konieczność.

Obudowa: Zwracaj uwagę na materiały, z których wykonana jest obudowa klawiatury. Jeśli jest wykonana z plastiku — w porządku, ale upewnij się, że jest trwała i solidna. W większości klawiatur mechanicznych przełączniki są montowane na metalowej płycie mocującej, co nadaje urządzeniu dodatkowej wytrzymałości.

Jeśli do pisania na klawiaturze podchodzisz na poważnie, rozważ kupno klawiatury pokrytej metalem. Moja osobista codzienna klawiatura posiada aluminiową ramę. Tak, jest cięższa, ale jednocześnie niezniszczalna.

Istnieją również klawiatury bez zewnętrznej obudowy, w których klawisze „unoszą się” nad gołą płytą mocującą. Sprawdzą się świetnie, jeśli chcesz pochwalić się swoim podświetleniem RGB, oraz są łatwiejsze w czyszczeniu sprężonym powietrzem. Niestety trzeba będzie je czyścić często, ponieważ kiedy włosy, resztki jedzenia i inne zabrudzenia dostaną się między klawisze, będą bardzo widoczne.

Układ: Przed zakupem klawiatury zastanów się nad wyborem układu. Kiedy myślisz o klawiaturze, prawdopodobnie wyobrażasz sobie tak zwaną klawiaturę pełnowymiarową lub klawiaturę 100%. W standardowym amerykańskim układzie znajdują się 104 klawisze. Możesz jednak kupić klawiatury bez klawiatury numerycznej, tak zwane TKL (tenkeyless) lub klawiatury 80%. Dostępne są nawet klawiatury 60%, w których brakuje klawiszy funkcyjnych, klawiszy strzałek oraz innych. Najczęstszym przeznaczeniem takich klawiatur są gry, ponieważ eliminuje się klawisze, których gracze i tak nie używają, co czyni twoją konfigurację bardziej ergonomiczną. Poza tym zyskujesz więcej miejsca na mysz.

Zapomnij o pozbywaniu się klawiszy — co z ich dodawaniem? Rozważ, czy nie potrzebujesz dodatkowych funkcji, takich jak klawisze makr, klawisze multimedialne, regulatory głośności czy panele kontrolne. Zwróć również uwagę, czy klawiatura posiada „tryb gamingowy”, który zazwyczaj wyłącza klawisze systemu Windows.

Dobry punkt wyjścia

Wracamy do początkowego pytania: od czego zacząć przy kupnie klawiatury mechanicznej?

Dla większości graczy, którzy szukają swojej pierwszej klawiatury mechanicznej, polecałbym taką w zakresie cenowym 100–150 $ z podświetleniem, regulacją głośności w takiej czy innej formie, układem TKL czy układem 80% oraz przełącznikami liniowymi. Otrzymasz dodatkowe punkty za znalezienie klawiatury z porządną podpórką pod nadgarstek, chociaż kupno oddzielnej podpórki nie powinno stanowić problemu.

Jednak jeśli piszesz bardzo dużo, przełączniki liniowe mogą nie być dla ciebie. W takim wypadku cała reszta rekomendacji wciąż jest aktualna, ale wybór przełączników zależał będzie od twojej sytuacji mieszkaniowej i wskaźnika tolerancji na hałas twoich bliskich. Mimo że uwielbiam przełączniki dźwiękowo-dotykowe, obecnie korzystam częściej z przełączników dotykowych, ponieważ siedzę do późna i nie chcę nikomu przeszkadzać. Jak to mówią, jest to element dorastania.