Tin tức
Sự thiếu hụt khả năng tiếp cận của nhà ga đã truyền cảm hứng cho See Through My Eyes
N
Nicole Carpenter
Trải nghiệm truy cập rất sớm được phát hành ở Epic Games Store vào tháng 5 là một sản phẩm phát sinh từ công cụ mô phỏng của công ty Ba Lan Urban Vision Solutions, được thiết kế nhằm giúp những chuyên gia như kỹ sư và kiến trúc sư hiểu được người suy giảm thị lực trải nghiệm thế giới ra sao. Ý tưởng là thấu hiểu và quan trọng là trải nghiệm được góc nhìn của người khác sẽ giúp nhà thiết kế tạo ra những không gian dễ tiếp cận hơn.
Adam Kurdel (Urban Vision Solutions) nói rằng ý tưởng của công cụ này, sau này trở thành một trải nghiệm trò chơi, bắt đầu từ những trăn trở của cộng sự Michał Makulski về công việc của anh trong ngành đường sắt. Makulski lo lắng về sự tương phản màu sắc của sân ga đường sắt. Một thứ trông có vẻ “dễ tiếp cận” dưới đôi mắt của người bình thường có thể không phải vậy; chúng ta rất dễ bỏ sót các vấn đề nếu bạn không suy nghĩ rõ về tác động. Ví dụ, nhà thiết kế thường dùng màu sắc để biểu thị thông tin, một thông điệp không phải lúc nào cũng được truyền đạt đến người mù màu. Phải, có những quy định về khả năng tiếp cận ở Ba Lan, nhưng sai sót luôn xảy ra, Kurdel nói. Công cụ này được thiết kế để hỗ trợ trực quan hóa và minh họa những gì có hiệu quả và không hiệu quả khi thiết kế theo tiêu chí về khả năng tiếp cận.
Có một số công cụ và ứng dụng dành cho lĩnh vực này rồi, như VisionSim của Braille Institute, ứng dụng này áp dụng một hiệu ứng lên camera điện thoại thông minh để minh họa những gì người mắc bệnh về mắt nhìn thấy, tương tự như một trò chơi thực tế tăng cường. ColorDeBlind của elektron software cho thấy cách người mù màu trải nghiệm thế giới ra sao. Versant Health, một công ty chuyên về chăm sóc thị lực, có công cụ mô phỏng thị giác riêng, cung cấp một khung cảnh do vi tính tạo ra với góc nhìn 360 độ để minh họa một số mức độ suy giảm thị lực. Điều khiến công cụ kiêm trò chơi của Urban Vision Solutions khác biệt, theo Kurdel, là khả năng đi lại trong trải nghiệm 3D, cho phép người chơi nhìn thấy một hình ảnh toàn diện hơn về những khó khăn mà người khác có thể đang trải qua, từ đó giúp họ hiểu rõ hơn về trải nghiệm của người khác.
See Through My Eyes đang ở giai đoạn truy cập sớm và hiện rất đơn giản. (Kurdel nói anh kỳ vọng mở rộng trò chơi trong những tháng sắp tới.) Có hai chế độ: Một là bạn có thể đi dạo và khám phá, hai là chế độ cốt truyện về một cô gái tên Marta mắc bệnh Stargardt, theo mô tả của Viện Mắt Quốc gia là “chứng bệnh di truyền về mắt hiếm gặp” ảnh hưởng đến võng mạc. Người mắc bệnh Stargardt có thể những điểm đen lờ mờ ở trung tâm tầm nhìn, thường diễn ra từ từ trong quá trình lão hóa. Cứ 10.000 người thì có một người mắc bệnh, theo bác sĩ nhãn khoa Wendy Waguespack ở Baton Rouge. Căn bệnh này không có thuốc chữa trị.
See Through My Eyes minh họa căn bệnh này bằng cách bôi đen nhiều phần ở trung tâm tầm nhìn và áp dụng hiệu ứng làm mờ chung. Câu chuyện bắt đầu khi Marta bắt tàu từ quê nhà để đến chỗ mẹ cô, một chuyến đi cần thiết vì mẹ cô đang bị bệnh nặng. Việc đầu tiên cần làm là tìm đường và mua vé tàu.
Chế độ khám phá tự do cho phép người chơi tìm đường trong môi trường mà không có mục tiêu định sẵn và bật/tắt các tình trạng mắt khác nhau, bao gồm cả mù màu.
Makulski đã suy nghĩ về điều này trong nhiều năm, nhưng theo Kurdel, cả hai mới bắt đầu thực sự làm việc nghiêm túc về nó khoảng hai năm trước. Không ai trong hai người là nhà thiết kế trò chơi; họ là kỹ sư theo chuyên môn, quen nhau khi còn học đại học tại Đại học Công nghệ ở Warsaw, Ba Lan. Sử dụng Unreal Engine, cả hai đã tự học qua các video trên YouTube để kết hợp các yếu tố khác nhau nhằm tạo nên phiên bản khởi đầu của công cụ và, cuối cùng, là trò chơi. Họ quyết định sử dụng Unreal Engine vì đây là cách giúp hình ảnh hóa trải nghiệm một cách sống động “chỉ trong vài phút, không phải hàng giờ hay hàng ngày,” cho phép hai người nhanh chóng tạo nguyên mẫu và mang đến cho các chuyên gia để lấy phản hồi. Tuy nhiên, việc biến trình mô phỏng thành một trải nghiệm trò chơi hoàn chỉnh với cốt truyện lại là một thách thức lớn hơn.
Kurdel nói: “Chúng tôi đã mất khá nhiều thời gian để tạo ra các cơ chế mới”. “Trong trình mô phỏng ban đầu, chúng tôi không có một đoàn tàu đang đến rồi đi đến địa điểm khác. Mỗi khi thêm một cơ chế mới, chúng tôi đều phải mất rất nhiều thời gian để tìm hiểu cách triển khai.”
Tính đến năm 2021, khả năng tiếp cận tại các ga tàu ở Ba Lan vẫn là một vấn đề: chỉ có 6% số ga tàu ở Ba Lan được “thiết kế phù hợp cho người khuyết tật,” theo trang web độc lập của Ba Lan, Notes from Poland. Các nhà ga có những yếu tố được thiết kế để hỗ trợ những người khuyết tật, như người suy giảm thị lực, nhưng vẫn tồn tại các vấn đề về thiết kế; ví dụ, bài viết được liên kết ở trên cho thấy một người đang đi theo đường dẫn xúc giác được tạo ra để hỗ trợ người suy giảm thị lực. Người đó sử dụng gậy dò đường để tìm và đi theo lối đi màu vàng có bề mặt gồ ghề được thiết kế riêng cho mục đích đó. Người đó đi theo lối dẫn lên cầu thang như đã được thiết kế, và cuối cùng đối mặt trực tiếp với một bức tường gạch. Để thực sự vào được tòa nhà, người đó phải đi xuống cầu thang một lần nữa rồi lại đi lên — không có bất kỳ hỗ trợ dẫn đường nào.
Kurdel nhấn mạnh rằng See Through My Eyes là phiên bản ban đầu của công cụ mô phỏng, nhưng đã minh họa được những khó khăn trong việc tìm đường tại một nhà ga. Phiên bản hiện tại không thể mô phỏng những con đường xúc giác thường thấy ở những không gian như vậy, do đó người chơi phải hoàn toàn dựa vào tín hiệu thị giác để di chuyển. Không gian có vẻ tối và khá mờ, rất khó để nhìn ra khu vực quan trọng trong nhà ga — đặc biệt là nơi mua vé. Kurdel cho biết, ý tưởng là tạo ra sự khác biệt cho loại công cụ này so với những trang quy định bằng văn bản mà chính phủ Ba Lan đưa ra về khả năng tiếp cận trong các không gian công cộng. Anh nói quy định đó là cần thiết và quan trọng, nhưng phần lớn chỉ “trình bày kết quả suy nghĩ của các chuyên gia” về cách tạo ra một không gian dễ tiếp cận.
Công cụ mô phỏng này đưa các quy định tiến xa hơn một bước bằng cách trực quan hóa và cho phép những người thiết kế các không gian này thử nghiệm các phương án triển khai, qua đó hiểu rõ hơn tác động từ các quyết định của họ. “Ngay cả khi bạn có hướng dẫn khá đầy đủ về loại quy định này, mọi người vẫn không hoàn toàn nắm bắt được,” Kurdel nói. "Họ đang mắc sai lầm. Họ dùng những vật liệu mà họ cho là có độ tương phản với nhau, nhưng điều đó chỉ đúng trong suy nghĩ của họ.”
Một trong những thách thức lớn nhất đối với nhà phát triển là đảm bảo rằng họ đang mô phỏng chính xác những bệnh về mắt này. Kurdel cho biết họ đã trao đổi với các cơ quan chính phủ trong lĩnh vực khả năng tiếp cận, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm trong lĩnh vực này. Kurdel nói: “Việc gặp gỡ [những người có khuyết tật này] là điều kiện bắt buộc đối với chúng tôi”. Anh dự định mời các bác sĩ nhãn khoa — những người hiểu rõ cơ chế hoạt động của mắt — tham gia. Nghiên cứu này sẽ đóng vai trò thiết yếu trong việc giải quyết một số thách thức khó khăn nhất. Kurdel cho biết việc tích hợp tình trạng mù màu vào trình mô phỏng dễ dàng hơn vì nó ảnh hưởng đến “toàn bộ trường nhìn,” nghĩa là mọi thứ đều được nhìn qua lăng kính của mù màu, bất kể mắt bạn di chuyển đến đâu. Tuy nhiên, có những bệnh khác như bệnh Stargardt gây suy giảm trường nhìn trung tâm. Rất khó mô phỏng sự suy giảm này vì những người không mắc tình trạng này có thể di chuyển mắt tránh khỏi điểm bị ảnh hưởng.
Kurdel nói mục tiêu là thu thập phản hồi từ những người chơi thử See Through My Eyes và giải quyết phản hồi trong các bản cập nhật tiếp theo. Urban Vision Solutions hiện chỉ tập trung vào thị trường Ba Lan. Tuy nhiên, anh muốn mở rộng và bao quát thêm nhiều trải nghiệm hơn. “Chúng tôi không muốn biến những người [chúng tôi tạo ra trong trò chơi] thành anh hùng, cũng không muốn thể hiện họ là những người đáng thương. Chúng tôi chỉ muốn cho thấy cuộc sống của họ — như mọi cuộc sống khác — có phần khó khăn hơn, nhưng họ vẫn là những con người bình thường. Họ có thể gặp khó khăn với tình trạng mà họ đang mắc phải, nhưng cũng với những điều bình thường xung quanh bạn.”
Anh nói tiếp: “Hiện tại, đây mới chỉ là một mầm cây nhỏ đang lớn lên.”
See Through My Eyes có trên Epic Games Store.