Bir video oyununun kelimelerimi kifayetsiz bıraktığını söylemek kulağa biraz klişe gelebilir ama içinde bulunduğum durum tam olarak bu.

Out of Words, yetenekli bir oyun geliştirici ekibi ile hayatlarını stop-motion animasyonun kaybolmaya yüz tutmuş işçiliğine adamış bir sanatçı ekibinin ortak çalışması. Oyun, genç bir aşkın ve bu aşka güç veren çelişkili duyguların hikâyesini konu alıyor. Üstelik oynanış tarzı yalnızca sıra dışı değil, aynı zamanda yoğun hisler de uyandırıyor; hâlihazırda dokunaklı olan hikâyeye metaforlarla dolu eylemler katılması, görsel ve anlatı açısından anlamlı olan bu eşli oyunculu oyunu daha da derin hâle getirmiş.

Bu oyun hakkında bu kadar güçlü duygular hisseden tek kişi ben değilim. Summer Game Fest'in yüz yüze gerçekleştirilen Play Days etkinliğindeki gazetecilerin hepsi Out of Words'e hayran kalmış görünüyordu. Gördüklerine hayran kalan ünlü oyun yönetmeni Hideo Kojima bile, eskiden Twitter olarak bilinen platformda Out of Words için "sade, hassas ve güzel" ifadelerini kullandı.

"Kelimelerin sosyal medya üzerinde gerçek anlamını yitirdiği bir çağda, tam da ihtiyacımız olan türden bir oyun." diyor Kojima.

Direktör, görüntü yönetmeni ve oyun yönetmeni Johan Oettinger'ın ortaya çıkardığı bir fikir olan Out of Words, yönetmen tarafından eşli oyunculu, el yapımı bir aşk hikâyesi olarak tanımlanıyor. Peki, daha önce hiç oyun yapmamış biri böyle bir adım atmaya nasıl karar vermiş olabilir? İlginç bir hikâyesi var.

"11 yaşımdan beri stop-motion filmler yapıyorum ve açıkçası stüdyomdan çıkan her şey stop-motion özelliği taşıyor."

Oettinger yıllar içinde Seven Minutes in the Warsaw Ghetto, Ragnarok ve The Lizard, the Flower and the Doll Head gibi bir dizi kısa filme imza attı. Bu filmlerin hepsi stop-motion özelliğiyle yapılmıştı ve her biri kamu fonları ve reklam gelirleriyle finanse edildi.

"Bu benim ilk oyunum." diyor yönetmen. "Out of Words çocukluğumdan beri hayalini kurduğum bir proje. Oyunları hep sevmişimdir. Onlarla büyüdüm. Çocukken The Neverhood'u [1996 yapımı üzerine tıklamalı stop-motion oyunu] oynadığımda, sevdiğim iki unsuru bir araya getirmek için bir stop-motion oyunu yapmak istedim."

Bu hayali gerçekleştirmek için Oettinger, sıra dışı projeleriyle nam salmış bir geliştirici olan Kong Orange ile ortaklık kurdu ve iki ekip, bu fikri hayata geçirmek için tek bir stüdyo altında bir araya geldi. Out of Words'ün ara sahnelerinin tamamı stop-motion tekniğiyle hazırlanırken, oyunun kendisi Oettinger ve onun ekibinin yarattığı modellerin dijitalleştirilmesiyle hayata geçirildi.

"Oyundaki her şey el işçiliğiyle yapıldı, çimler bile." diye ekliyor Oettingen. "Çimenler kâğıttan kesildi ve Unreal Engine'a yerleştirildi. Yüzeyler, kesilip biçilen kâğıt kitaplardan oluşuyor. Su görünümü, tarattığımız jelatinimsi bir dokudan oluşturuldu. Tamamen el yapımı yapı bir dünya inşa etmek için her şeyi ışık taraması ya da fotogrametri gibi farklı yöntemlerle tarıyoruz."

Bu durum iki ana karakterimiz Karla ve Curt için de geçerli. Her ikisi de aslında oldukça ayrıntılı birer maket. Summer Game Fest'teki uygulamalı demoda sunulan bir ara sahnede, ikilinin bu dünyaya düştüklerini ancak artık ağızlarının olmadığını keşfettiklerini görüyoruz.

Oettinger bu ana "Alice Harikalar Diyarı düşüşü" diyor.

"Bu sahne, iki karakterin birbirleriyle her şeyi paylaşabilen, çok ama çok yakın dostlar olarak karşımıza çıktığı ilk küçük bölümden sona geliyor. Bu kısa oyun kısmının sonunda, kendilerini yeni bir şey söyleme fırsatının doğduğu bir anda buluyorlar."

"Bu bir aşk hikâyesi ve karakterlerimizin nutku tutulmuş durumda. Söyleyecek doğru kelimeleri bulamayan karakterlerimiz, bir anlık tereddütle tüm öz güvenlerini kaybeder ve kendilerini Out of Words dünyasında bulurlar. Vokabulantis'e vardıklarında ağızları kaybolur ve kendilerini nerede olduklarını sorgularken bulurlar."

Out of Words oldukça basit bir oynayışla başlıyor. Oettinger'la iki karakterden birini seçiyoruz ve ardından alışılmadık bir arazi üzerinde ilerlemeye başlıyoruz. Başlangıçta bazı temel platform özellikleri dışında herhangi bir mekanik yok. Üzerimizden bir turna süzülürken otlarla kaplı kum tepelerinde koşuyoruz. Su birikintilerinin içinden geçiyor ve devasa kuşları geride bırakıyoruz. Bir süre sonra, dağılmak üzere olan bir kütüğe ulaşmak için bir gübre böceğinin ittirdiği dev bir topu ödünç alıyoruz. Kahramanlarımız yürürken Oettinger, büyüme hikâyelerini gerçekten çok sevdiğini söylüyor.

"Bu oldukça kişisel bir hikâye. Sanırım herkesin, sevdiği birisine karşı söylemek istediklerini ifade edemediği, nutku tutulduğu bir anısı vardır." Oettinger hikâyenin bir kısmının, 13 ila 15 yaşlarındayken yaşadığı ilk aşkı ve kalp kırıklıklarından ilham aldığını belirtiyor.

Ardından Out of Words'ün bir saatlik bir kısmını atlıyoruz. Oettinger, bu noktada bir fantezi dünyasında olduğumuzu keşfettiğimizi ve bu dünyanın düşündüğümüzden çok daha büyük olduğunu gördüğümüzü söylüyor. Hikâye biraz ilerlemiş oluyor ve bu tuhaf dünyadaki bazı yeni karakterlerle tanışıyoruz. Moon, gökyüzünden düşmüş olan güçlü, küçük bir kız. Gösterişten hoşlanan bir karakter olan Prince of Many Colors, ihtişamına yavaş yavaş alışıyor. Ancak aralarındaki en önemlisi uçan, tüylü bir vatozu andıran Aleph. Aleph, Karla ve Curt'ün ilişkisini ve arkadaşlığını temsil ediyor.

Demoda atlanan bölüm, bizi Out of Words'ün ilk temel mekaniklerinden biriyle tanıştırıyor; bu sayede hem kesintisiz oynanış açılıyor hem de oyunun derin temaları ortaya çıkmaya başlıyor. Bu ilk mekanik, oyuncuların Aleph'i kullanarak yerçekimine meydan okumasını sağlıyor. Aleph'i kullanan oyuncu için yerçekimi kuvveti tersine dönüyor. B tuşuna basıldığında yaratık diğer oyuncuya fırlatılıyor; oyunculardan biri yukarıdan düşerken arkadaşı da yükselerek onun yerini alıyor. 

Out of Words'ün bu bölümünü geçmek için Oettinger'la bu yerçekimi taklalarının zamanlamasını mükemmel bir şekilde ayarlarken ayrıca birbirimize güvenmek zorundayız. Bir yarığa atladığımda Oettinger'ın arkamı kollayacağını ve Aleph'i bana fırlatacağından emin olmam gerek, zira o da ardından düşmeye başlayacak ve benim de Aleph'i ona zamanında geri göndereceğimi umarak hareket edecek.

Aleph bir su yaratığı olduğu için her el değiştirildiğinde su sıçramasına benzer bir ses çıkarıyor. Bu zekice bir oyun mekaniği olmasının yanı sıra iki karakterin arasındaki ilişkinin anlamlı bir temsili. Aynı zamanda Oettinger'ın bu oyunu neden işbirliğine dayalı olarak tasarlanmasını istediğini de açıklıyor.

"Beraberliğe dayalı, birlikte oynanabilecek bir oyun yapmak istedim. İki karakterle de bağ kurmak ve onların eşit olmasını istedim. Beraber oturup ortağını yakalama, destek olma konsepti için eşli bir oyun tarzı, oldukça doğal bir seçim gibi geldi. Mesele puan toplamak değil. Mesele oyunun en iyisi olmak değil. Mesele birlikte çalışabilmek."

Oynanış fikirleri iki ekibin ortak katkısıyla oluşuyor fakat söz konusu bu özel mekanik, ilk olarak tasarımcılardan biri tarafından ortaya atıldı.

Out of Words'ün Baş Yapımcısı Esben Kjær Ravn, "Olay oradan başladı ve büyüyerek ilerledi." diyor. "Hikâyeye çeşitli şekillerde dâhil oldu. Günlük işleyiş özelinde, kendimizi benim yapımcılık, Johan'ın yönetmenlik ve Jeff'in (Sparks) oyun tasarımcılığı rolünü üstlendiği, büyük bir ekip olarak düşünüyoruz. Hiçbir zaman 'hayır, sen bunu yapamazsın' gibi karşılıklı konuşmalar olmadı. Bu daha çok, herkesin tüm fikirlere açık olduğu bir atmosferdi. Çok yaratıcı bir ekibiz ve tasarımdan görsellere, modellemeden kodlamaya kadar her şeyi aynı stüdyoda birlikte yapıyoruz.

Ekipler aslında Ravn ve Oettinger'ın hızlı bir şekilde kaynaşması sonucunda bir araya geldi.

"Ortaya gerçekten özel bir şey çıkarmak istedim. Onu keşfettiğimde hayatımı değiştirecek bir şey. Hayal dahi edemeyeceğim veya başka bir yerde göremeyeceğim bir şey. Oyunları, duygusal, zihinsel ve eğlenceli yönleriyle derin bir etki bırakabilen, son derece önemli bir sanat biçimi olarak görüyorum."

Oettinger, Out of Words için bu hedefe ulaşmanın, hikâyenin ve atmosferin birbiriyle tamamen bağlantılı olmasından emin olmak olduğunu belirtiyor.

"Böyle bir oyunda bunu başarmak gerçekten zor." diye ekliyor. "Deneme yanılma sürecinde, her şeyi özgür ve yaratıcı hâline getirmek için çabalıyorsun; ta ki çok yoğun ve son derece göz alıcı bir yere ulaşana dek. Oyunun özgür olması gerekiyor. Set dekorasyonuna başlamadan önce seviye tasarımı üzerinde çok zaman geçiriyoruz, zira seviye tasarımı benim için senaryonun yazıldığı yer."

Sonuç olarak stüdyo yaklaşık 100 adet oyun mekaniği hazırladı ve bunların %10 kadarını kullanmak üzere seçti. Seçilenler, hikâyenin neresinde kullanılırlarsa kullanılsınlar, bir şeyleri temsil etmek üzere yerleştiriliyor ve her bölüm, iki arkadaşın karakter olarak şu anda nerede olduklarını yansıtmayı amaçlıyor.

Summer Game Fest demosunda, karanlık ve dar tünellerde sürünerek ilerliyor, kendi aralarında konuşan ve komik şeyler söyleyen tuhaf kil animasyon figürlerinin yanından geçiyoruz. Ardından kendimizi kitap rafları ve diğer tuhaflıklarla dolu duvarlarla kaplı bir tür pazar yerinde buluyoruz. Burada gözler önüne sunulan sanatçılık gerçekten büyüleyici. Küçük bir kurgu sahnesinde, bir karakter bıçağını bilemekle meşgul ve ortaya çıkan kıvılcımlar odayı boydan boya aydınlatıyor. Daha sonra devasa kitap yığınlarıyla kapatılmış yolların olduğu bir alandayız.

Oettinger'a oyundaki o minicik kitapların nasıl yapıldığını sormak için durmam gerekiyor.

"Modüler bir sistem yapmaya çalıştık." diyerek yanıtlıyor sorumu. "Kaç kitabın tarandığından emin değilim. Ama ekibimiz böylece küçük minyatür kitaplar üretti, aralarından belki beş tanesini taradık ve sonra hepsi modüler hâle getirildi. Yani günün sonunda burada gördüğümüz her şey elle yapıldı ve farklı şekillerde tarandı."

Daha sonra Out of Words dünyasında birkaç saat ileriye, eve dönebilmeniz için ağızlarımızı geri almamıza yardımcı olacak Mr. Speaker ile buluşmamız gereken bir noktaya atlıyoruz.

"Fakat aslında onun aklının başında olmadığını ve dünyayı baskı altında tuttuğunu öğreniyoruz ve onunla savaşmak istiyoruz." diyor Oettinger. "Bunun için şehrin altında yer alan, çok ama çok derinlerdeki efsanevi göle iniyoruz ve oradan ilk toprak adı verilen bir kil türünü elde ediyoruz. Her şeye rağmen kili elde etmeyi başarıyoruz ama planladığımız gibi ilahi bir varlığa dönüşmüyor."

Bu bölüm sizin ve arkadaşınızın dev bir kil parçası olan, kollarını ve ellerini bir şeyleri yakalamak ve kendini ileriye doğru sürüklemek için uzatarak hareket eden bir çeşit golemin içine yerleştirilmenizle başlıyor. Her oyuncu golemin ellerinden birini yönetiyor.

"Kil, edebiyatta pek çok şeyi temsil etmek için kullanılır." diyor Oettinger. "İlk kitap olan Gılgamış, kil üzerine yazılmıştır. Yani medeniyetin kil üzerine inşa edildiğini söyleyebiliriz."

O konuşurken aniden aslında bir ara sahne izlemediğimizi fark ediyorum. Yani aslında tüm işi üstlendiğini, golemi hedefimize doğru ilerlettiğini görüyorum. Ne olup bittiğini bize açıklaması için Mr. Speaker’ın hizmetkârlarından birini ararken bölümü hızla geçiyoruz. 

Durmaksızın "işimi seviyorum" şarkısını söyleyen, biz bir duvarı yıkarak içeri girdiğimizde de çığlık atıp kaçan o hizmetkârla karşılaşmak, Out of Words demosunda sizi gülmekten kırıp geçiren anlardan yalnızca biri.

Hizmetkârı sonunda yakaladığımızda, o konuşurken kamera ona doğru odaklanıyor ve daha sonrasında uzaklaşarak nasıl yaratıldığını ve canlandırıldığını gösteren bir sahne arkası görüntüsüne geçiyor. Bu görüntüler oyuncuyu hem şaşırtıyor hem de Out of Words'ün ardındaki saf sanatçılığı gözler önüne seriyor.

Oettinger'a oyuna biraz perde arkası ekleme planları olup olmadığını soruyorum, belki dördüncü duvarı bir veya iki kez yıkmak gibi. Şu anda böyle bir planları olmadığını, bu sonun özel olarak demo için hazırlandığını ancak belki gerçek son için bir şeyler ekleyebileceklerini söyleyerek yanıtladı sorumu.

Oettinger stop-motion sanatına, efsanevi stop-motion sanatçısı Ray Harryhausen aracılığıyla değil, çocukken 1989 yapımı Wallace ve Gromit filmi A Grand Day Out'u izleyerek başlamış. 

"O zamandan beri bunu yapmak istiyordum." diyor. "Aynı zamanda Harryhausen'in ve Wes Anderson'ın Yaman Tilki'sinin de büyük bir hayranıyım."

Stop-motion sinemasının büyükleri hakkında sohbet ederken ister istemez Out of Words'ün ya da karakterlerinin başka mecralara taşınıp taşınamayacağını merak ediyorum. Sonuçta oyunu yapmak için kullanılan ve hatta kullanılmayan tüm fiziksel materyaller, hâlâ ekibin elinde duruyor. Örneğin Oettinger'ın anlattığına göre, bölümler başlangıçta kilometrelerce devam ediyormuş; sonrasında ise en iyi kısımlar kalacak şekilde kısaltılmış.

Oettinger, "Evet, başka şeylere adım atmayı çok isteriz." dedi. "Eksiksiz bir dünya yarattık sonuçta, her şeyiyle. Bir dünya dolusu şey oluşturduk. Ve diğer yaratıcı mecraları keşfetmekten de keyif alıyoruz. Fakat şu anda tüm odağımız Out of Words üzerinde. Bu oyun için gerçekten büyük ölçüde yaratıcı emek harcandı ve şu an tek amacımız bunu tamamlamak."

Demo sona ererken Oettinger'a insanların oyun hakkında bilmesini istediği başka bir şey olup olmadığını sordum.

"Benim için önemli olan bir diğer şey de Out of Words'ün gerçekten olumlu bir hikâye olması." diyerek yanıtladı beni. "Oyun, sevgi ve birlikte çalışmak konuları üzerine inşa edildi. Dünyaya ilginç bir şey vermek istedim. Öyle bir şey ki, onu kendim bulduğumda, benim çok ama çok anlamlı olacak bir şey."

Out of Words çok yakında Epic Games Store'da.