Birçok insan, beyinlerini oyalamak için yapboz oyunları oynarken bazı insanlarsa daha fazla dahil olabilecekleri bir şeyler arar. Onları çözüme götürecek karmaşık modelleri, mantıkları veya gerekçeleri incelerken ellerinde bir kalemle saatlerce ekrana bakmalarını sağlayacak bulmacalar istiyorlar. Bugün bu tarz oyunları ve onları oynayan insanları kutluyoruz. İşte Epic Games Store'daki en zorlu bulmaca oyunları. 
 

The Entropy Centre

The Entropy Centre, hem bir yapay zeka yoldaş hem de havalı bir silah sunan akıllı birinci şahıs bulmaca oyunlarından biridir ve temelindeki bulmaca mekaniği nevi şahsına münhasırdır. Yıkık dökük, bulmaca odaklı bir araştırma tesisinde uyanıyorsun ve sinir bozucu bir bilgisayar sesi eşliğinde benzersiz bir özelliğe sahip büyük beyaz bir silah buluyorsun. Bu silah belirli nesneler için zamanı geri alabiliyor.

Diyelim ki yerde iki anahtar var, birbirini takip eden iki kapıyı açıyor ama senin sadece bir kutun var. Kutuyu önce ikinci anahtarın üzerine koymak, sonra birinci anahtara taşımak, ardından birinci kapıdan geçmek istiyorsun. Burada ASTRA'yı (zaman tabancası) kutuya doğrulttuğunda kutunun rotasını o ikinci anahtara geri saracaktır. Böylece ikinci kapı açılacak. Gittikçe zorlaşan bulmacalara işte bu geriye dönük düşünme yoluyla yaklaşman gerekiyor. Bulmacalar seni beynini tersine çevirmeye zorluyor. Kelimenin tam anlamıyla ileriyi planlaman lazım.

The Case Of The Golden Idol

Bu oyun, bir dizi olayı bir araya getirmek için sayısız ipucu toplaması gereken bir dedektifi oynadığın, 18. yüzyılda geçen bir cinayet gizemi macerasıdır. Gerçekten sayısız ipucundan bahsediyoruz: her karakterin adı, geçmişi, diğerleriyle ilişkisi ve en önemlisi de gerekçeleri.

Bir sahneyi çözmek için bir şeyleri doğru şekilde bir araya getirene kadar defterindeki bir dizi cümleye bazı isimler ataman gerekiyor. Sonra şöyle bir şey ortaya çıkıyor: "OSCAR WRIGHT, HENRY GREEN'in odasına TUZAK KAPISINDAN girerken MAURICE EVANS ve ASH BREAGE ve ROBERT REDRUTH yüksek sesle müzik eşliğinde kağıt oynuyordu."

Her şeyi doğru bilirsen hikaye ilerliyor. Ancak muazzam miktarda mantıksal çıkarım gerektiren karmaşık ipuçlarıyla bunu başarmak tahmin ettiğinden çok çok daha zor. Bir bakmışsın komplo teorisyenleri gibi notlar karalamış ve bunları birbirlerine kırmızı iplerle bağlamışsın. 

Filament 

Neredeyse terk edilmiş bir uzay istasyonunda geçen Filament'te karakterin, bazı benzersiz bulmacaları çözerken hayatta kalan ve sesi sana rehberlik eden birini kurtarmaya çalışıyor.

Bir panoya birtakım çiviler çaktığını, ardından bir desen oluşturmak için bu çivileri iple bağladığını hayal et. İşte bu oyun da o iple bağlama eylemini kendine temel alıyor. Tabii ip yerine tuhaf dikdörtgen kuleler ve uzaktan kontrol ettiğin bir robot tarafından döşenen iletken bir kablo var. Zavallı robot odadan çıkmadan ve kabloya dolanmadan kablonun farklı sütunlara doğru sayıda dokunması gerekiyor. Yani bulmacalar böyle başlıyor, ama sonra çok daha karmaşıklaşıyor.

Oyun muhteşem görsellere, çarpıcı müziklere, kaliteli bir seslendirmeye ve mükemmel bir çevresel hikaye anlatımına sahip. Giderek artacak zorluğa hazırlıklı ol yeter.

Shapez

Shapez'in öğreticisinin başlarında yüksek sesle "Bu bir idle oyunu DEĞİL!" denmesi çok şey anlatıyor. Şekilleri merkezine yönlendirmek için taşıma bantları oluştururken ve ardından arkana yaslanıp her şeyin kendi kendine çalışmasını izlerken bu oyunun bir idle oyunu olabileceğini düşünmek doğal gelebilir. Ancak bu oyun aslında ana ilhamını Factorio'dan alan çok daha yoğun ve karmaşık bir bulmaca oyunudur.

Çok geçmeden şekilleri daha küçük parçalara ayırıyor, doğru şekilde yön veriyor, diğer taşıma bantlarından gelen renklerle boyuyor ve bu parçaları karmaşık fabrika makineleri yapmak için kullanıyorsun.

Öğreticinin sana oyunun ilk birkaç ilkesinde rehberlik etmesi ve ardından oyunun yeni bileşenlerini kendin keşfetmen için seni sessizce yalnız bırakması çok iyi düşünülmüş. (Fakat çıkmaza düşmen durumunda her zaman hazırda bekleyen bir ipucu sistemi var.)

Manifold Garden

Pek çok birinci şahıs bulmaca oyunu bizden yeni veya tuhaf şekillerde düşünmemizi ister, ancak Manifold Garden bunu tamamen başka bir düzeye taşıyor. Bu oyun senden sonsuzu düşünmeni istiyor. Ya da en azından sonsuzca kapsanan gerçeklikleri diyelim, zira bir yönde yeterince düşmek sonunda seni düştüğün yere geri getiriyor. Ha, ayrıca bu gerçeklik merdiven çıkmanın seni aynı yükseklikte tutabileceği ve dört dik açı etrafında yürümenin seni başladığın yere geri götürmeyeceği Öklid dışı geometriler de içeriyor. Bir de bunlara ek olarak yerçekimi kaynağını istediğin zaman altı yönden herhangi birine değiştirebiliyorsun.

Bulmacaları bu basit kurulum içinde çözmen gerekiyor. Ta ki işler biraz daha zorlaşana ve hareket ettirdiğin küpler kendilerinin ters kavramlarını içermeye ve sen beş boyutlu düşünmeye başlayana kadar.

Yine de tüm bunlara rağmen Manifold Garden inanılmaz derecede temiz sunumu ve incelikli rehberliği sayesinde anlaması oldukça kolay bir deneyim sunuyor. Anlaması kolay ama oynaması zor.

Bonfire Peaks

Blokları bir seviyede hareket ettirmekle ilgili pek çok bulmaca var, ancak çok azı bunu bu kadar mükemmel bir meydan okuma ve duygu ağırlığı ile sunmayı başarıyor. Bonfire Peaks, sahip olduğu her şeyi yakan bir adam hakkında. Giysi kutusunu seviyenin şenlik ateşine taşıyabileceği bir yol oluşturmak için blokları 3D voksel seviyelerinde hareket ettiriyorsun.

Bu oyunu benzersiz kılan yönü karakterimizin her zaman önünde bir kutu taşıması, yani bu sınırlamayla manevra yapmasına imkan sunan rotalar oluşturman gerekiyor. Kontrollere alışmak biraz zaman alabiliyor, özellikle rotası boyunca karakterimizi ters yöne çevirmemiz gerektiğinde, ama uğraştığına gerçekten değiyor. Bonfire Peaks son derece akıllı, oldukça zor ve şaşırtıcı derecede duygusal.

The Witness

Söz konusu en beyin büken bulmacalar olduğunda Jonathan Blow'un The Witness'ından bahsetmemek olmaz. Tüm zamanların en ünlü bulmaca oyunları arasında kendine yer edinen bu oyun, sana takip edebileceğin hiçbir talimat vermiyor ve bunu kasıtlı yapıyor. Seni panellerde yüzlerce ızgara tabanlı muammayla güzel bir adada dolaşmaya, ilerledikçe kuralları çözmeye, dünyadaki hem küçük panelleri hem de daha büyük meta bulmacaları çözmene yardımcı olacak bağlantılar kurmaya bırakıyor. 

Seni bir zincir boyunca ilerledikçe kademeli olarak daha karmaşıklaşan bir mücadelenin daha basit versiyonlarını denemeye teşvik ediyor. Tamamen kaybolduğun bir noktaya ulaşırsan oyunun adasında başka bir yere yürüyebilir ve farklı bir bulmaca seti deneyebilirsin. Bu genellikle sana önceki alana geri götürebileceğin bir fikir veriyor ve bu çığır açan anlar çok tatmin edici olabiliyor.

A Good Snowman Is Hard To Build

Yayıncı Draknek, konu üçüncü şahıs bulmacalar olduğunda ismini altın harflerle yazdırdı diyebiliriz. Bonfire Peaks ile birlikte aynı zamanda A Good Snowman Is Hard To Build ve A Monster's Expedition gibi başarılı bulmaca oyunlarının arkasındaki ekip kendileri. Listenin bu girişini Sokoban formatında muhteşem değişiklikler sunan son iki oyun için bir takdir olarak kabul edebilirsin.

Sokoban oyunları, 1980'lerde BBC Micros'ta (ve o zamandan beri her şeyde) oynanan ve blokları karolara, anahtarları kapılara vb. gibi bir nesneyi hareket ettirilemeyeceği bir duvara veya köşeye itmeden taşıdığın blok itme bulmacalarına verilen isimdir. Snowman de bu bulmacayı temel alıyor, tabii bu oyunda karla dolu karoların üzerinden itildiğinde büyüyen kartoplarını itiyorsun. Oyunun amacı, bir kardan adam yapmak için biri büyük, biri orta ve biri küçük olmak üzere üç topu üst üste yuvarlamak. Bu bulmacaların tasarımının muhteşem olduğunu söyleyebiliriz.

A Monster's Expedition da yine benzer bir oyun. Hatta yine canavarımsı bir kahraman içeriyor, ancak bu sefer ağaçları devirmek ve ortaya çıkan kütükleri yuvarlayarak adalar arasında yollar oluşturmak gerekiyor. Enlemesine itilen kütükler bir şeye çarpana kadar yuvarlanıyor, ancak uzunlamasına kütükler ayağa kalkıyor ve sonra devriliyor. İnanılmaz bulmacalar işte bu ayrımla tasarlanmış.

Sokobond

Sokoban bulmacalarının bu popülerliğinden ve Draknek tarafından yayınlanan bulmacalardan bahsetmişken, bu listeyi de Draknek'in adını duyuran oyunla bitirmek uygun düşer: Sokobond. 

Ödev yapıyormuş gibi görünmeni sağlayacak bir bulmaca oyunu arıyorsan Sokobond ideal bir seçim olur diyebiliriz. Oyunun tüm olayı atomları hareket ettirerek moleküller oluşturmaktan geçiyor ve oyundaki atomlar, gerçek hayattaki kovalent bağ modellerine göre gerçekten birbirine bağlanıyorlar. İlk birkaç seviye bir çift hidrojen ve bir oksijenle yapılıyor. Seviyelerin çözümü, bu iki H'yi O'nun iki tarafına dik açıyla birleştirmekten geçiyor. Bilim gibi!

Oyunun şaşırtıcı yönü ise Sokoban'da karolu seviyelerde duvara yapışacak bir şekil yaratmak istememe mantığından geliyor.

Lisede öğrendiğin kimya bilgilerini unuttuysan hiç merak etme. Bu atomların olası bağ sayıları, etraflarında yüzen küçük dairelerle temsil ediliyor; yani kimya bilgilerine gerek olmadan da her şeyi sezgisel olarak çözebiliyorsun. Bu arada uyarmış olalım: Atomlar arkadaş olmayı çok severler. Örneğin iki hidrojeni birbirine çok yaklaştırırsan, bağlarını kullanacak şekilde bir araya gelirler ve bazı hamleleri tersine çevirmen gerekir. Çift bağlar ve bağları koparma gibi özellikler eklenmeye başladığında işler daha da ilginç hale geliyor. Cidden kimse bunu sırf eğlencesine oynadığını düşünmeyecek.