Wydana w 1980 roku gra fabularna Rogue spopularyzowała zestaw mechanik, które nigdy nie wyginą – co wydaje się nieco ironiczne, biorąc pod uwagę, że mają one w założeniu trwałą śmierć. Rogue zawierała również inne mechanizmy, takie jak losowo generowane lochy, dzięki którym każda rozgrywka była wyjątkowa, choć fakt, że śmierć definitywnie kończyła kampanię, był prawdopodobnie największą innowacją w grze. Gracz musi rozpoczynać swoją przygodę od nowa po każdej porażce.

Na przestrzeni 40 lat od premiery pojawiło się wiele gier naśladujących Rogue, które przejęły i wdrożyły powyższe koncepcje leżące u podstaw gier typu dungeon crawler. Akcja wielu z tych gier rozgrywa się w typowych dla tego gatunku mrocznych światach fantasy – z udziałem złowrogich magów i rozbudowanych drzewek umiejętności – w których gracz decyduje czy jego bohater stanie się krzepkim wojownikiem, czy też przebiegłym czarodziejem, w zależności od tego, jakie przedmioty odkryje na losowo generowanej mapie.

Niektóre gry typu roguelike znacznie odbiegają jednak od oryginału. Wykorzystują drzewka umiejętności, losowe światy i trwałą śmierć do stworzenia własnych, unikalnych rozwiązań, łącząc je z nowymi gatunkami gier.

Poniżej przedstawiamy nietypowe przykłady takich gier, w które warto zagrać. Jako że elementy zawarte w grach roguelike sprawiają, że są one niezwykle wciągające, biorąc pod uwagę ich nacisk na regrywalność, jedyną rzeczą, o którą należy się martwić, jest ilość czasu, jaką mogą pochłonąć.
 

Against the Storm

Spopielona Królowa domaga się daniny, a jako jej wicekról musisz rozbudowywać miasta pochłaniające zasoby, aby zaspokoić jej żądania. Jednym z wielu wyzwań, którym musisz stawić czoła w tym świecie, są coroczne burze, które pustoszą ziemię i niszczą wszystkie osady poza murami Gorejącego Miasta.

Against the Storm to nietypowe połączenie strategii czasu rzeczywistego o budowaniu miast z elementami gier z gatunku roguelike. Podczas każdej z pór roku musisz przekształcić pustkowie w osadę, aby zaspokoić potrzeby jej mieszkańców. Osadnicy stanowią osobliwą mieszankę fantastycznych istot: ludzi, elfów, rozumnych bobrów i jaszczurów. Potrzebują specjalnych domów i żywności, wyróżniają się w różnych dziedzinach i prosperują w odmiennych środowiskach. Przykładowo bobry są świetnymi inżynierami i uwielbiają chaty z bali, ale nie radzą sobie w walce, w przeciwieństwie do jaszczuroludzi, którzy doskonale polują, ale preferują murowane domy, chroniące przed słońcem. Jeżeli uda Ci się zaspokoić potrzeby swoich mieszkańców, Spopielona Królowa będzie zadowolona i pozwoli miastu zasłużyć na swoją aprobatę. Jeśli miasto nie odniesie sukcesu, zanim licznik cierpliwości królowej wyzeruje się, zostanie ono zmiecione z powierzchni ziemi.

Czy odniesiesz sukces, czy porażkę, czas płynie nieubłaganie, a w kolejnej porze roku wznosisz nową osadę w innym rejonie z innymi ilościami zasobów, aby zaspokoić potrzeby swojej społeczności. Gdy ostatnie miasto odniesie sukces, pojawi się ono w oknie handlu, oferując źródło towarów i dochodów, co ułatwi nieco Twoje zadanie.

Against the Storm ukazuje swoje charakterystyczne dla gatunku roguelike aspekty, gdy rok dobiega końca. Szaleje śmiercionośna nawałnica, która pustoszy miasta, pozostawiając po sobie jedynie zgliszcza. Na początku nowego roku zaczynasz od zera. To znaczy, z wyjątkiem jednej osady: cytadeli królowej, Gorejącego Miasta, w samym sercu mapy. Pod koniec roku Twoi ludzie wycofują się za jego mury, przynosząc ze sobą zarobione monety, które możesz zainwestować w trwałe ulepszenia, mające wpływ na wszystkie przyszłe osady. Możesz zwiększyć tempo przemieszczania się wieśniaków i premie do produkcji, a nawet uczynić swoją królową nieco cierpliwszą, dzięki czemu zyskasz dodatkowy czas na przekształcenie osady w dobrze prosperujące miasto.

Niepowodzenie w grze strategicznej bywa frustrujące, jako że każdy kolejny poziom to inwestycja czasu; przegrana może oznaczać utratę wszystkich postępów w wielogodzinnej rozgrywce i konieczność rozpoczynania jej od nowa. Łącząc ten gatunek z elementami gier typu roguelike, Against the Storm podąża tropem trwałej śmierci, czyniąc porażkę istotną częścią rozgrywki.
 

Wall World

W Wall World sterujesz uzbrojonym po zęby robopająkiem, który odpiera ataki roju owadopodobnych kosmitów, wspinająć się po gigantycznej budowli, by pozyskać cenne surowce do ulepszenia swego mechanicznego uzbrojenia. Czyli wszystko po staremu. 

Gra jest wciągającą mieszanką Missile Command i Manic Miner. Większość czasu spędzasz za sterami robopająka, strzelając armatami Flak, strzelbami i harpunami, by odeprzeć chmarę nadciągających wrogów. Przez resztę czasu przebijasz się przez Mur za pomocą lasera górniczego, poszukując zasobów do ulepszenia swojego robota.

Gdy giniesz, tracisz wszystkie ulepszenia wykonane za pomocą wydobytych minerałów, by zacząć od nowa z podstawowym wyposażeniem robopająka, który musi odblokować ten sam ekwipunek, zdobyty w poprzedniej grze. Wall World to casualowa gra, w której każdy etap jest ekscytującą walką o przetrwanie w starciu z coraz silniejszymi falami wrogów. Jednak dzięki elementom roguelike czas spędzony w grze nie jest zmarnowany. Niezależnie od zawartości minerałów, za każdą rozłupaną skałę otrzymujesz monety, które możesz wydać w specjalnym warsztacie na trwałe ulepszenia robopająka. Możesz zwiększyć jego zdrowie i prędkość lub odblokować wyposażenie, na przykład pociski samonaprowadzające czy wiertło laserowe, które przyspiesza ekspedycje wydobywcze.

Chociaż Wall World nie potrzebuje tego zaczerpniętego z gatunku rougelike elementu, ta dodatkowa mechanika sprawia, że aż chce się zagrać jeszcze raz.
 

Cursed to Golf

Fabuła Cursed to Golf rozpoczyna się w momencie, gdy czołowy golfista przy ostatnim dołku podczas turnieju zostaje porażony przez błyskawicę i budzi się w podziemiach. Jedynym ratunkiem jest ukończenie 18 dołków nadprzyrodzonego golfa, po drodze eliminując obdarzonych supermocami rywali. Rozgrywka nawiązuje do starych gier Flash: gra w golfa wymaga dobrania odpowiedniego kija golfowego, ustawienia optymalnego kąta, a następnie precyzyjnego wyczucia paska mocy, by posłać piłkę tam, gdzie chcesz. Jeśli nie dostosujesz odpowiedniej mocy uderzenia, piłka prawdopodobnie nie trafi do celu.

Jako że dosłownie znajdujesz się w czyśćcu, same pola golfowe stanowią nie lada wyzwanie. Zgadza się, musisz stawić czoła piaszczystym bunkrom i zalanym terenom, a także kolczastym pułapkom, studniom grawitacyjnym i sieciom rur przypominającym te z serii Mario, które mogą wystrzelić piłkę w siną dal. Aby ocalić swojego golfistę, musisz opanować je wszystkie. 

Jedną z zalet podziemnego świata jest dostęp do narzędzi i umiejętności, które nie pojawiają się w zwykłym PGA TOUR, takich jak możliwość zatrzymania piłki w powietrzu, by spadła prosto do dołka. Do aktywacji tych zdolności służą specjalne karty – asy, które można kupić lub zebrać w trakcie przechodzenia kolejnych etapów.

Jeśli jednak nie zdołasz wbić piłki do dołka przed upływem wyznaczonej liczby uderzeń, zostaniesz odesłany z powrotem na dno czyśćca i rozpoczniesz swoją podróż przez 18 dołków od nowa. Za każdym razem, gdy zaczynasz grę od nowa, kolejność dołków się zmienia, co stanowi dodatkowe wyzwanie w stylu typowego roguelike'a.

Po zagraniu w Cursed to Golf już nigdy nie spojrzysz tak samo na grę w golfa, żałując, że gracze nie mogą użyć specjalnej karty, by pokierować piłką niczym zdalnie sterowanym pociskiem. Sama świadomość, że każdy gracz, który przekroczy swoją normę, teleportuje się na początek nieskończonego golfowego czyśćca, czyni każdą rozgrywkę jeszcze bardziej emocjonującą.
 

Inscryption

Pod pewnymi względami Inscryption jest najbardziej oczekiwaną z gier typu roguelike na tej liście – nie kontrolujesz robotycznego pająka, nie karmisz głodnej królowej, ani nawet nie grasz w golfa do 18 dołków na piekielnej planszy. Zasiadasz przy stole, stajesz twarzą w twarz z zamaskowanym przeciwnikiem, kompletujesz talię kart i próbujesz pokonać rywala w starciach podobnych do Hearthstone lub Magic: The Gathering Arena. 

Jeśli rozgrywka zakończy się sukcesem, żeton postaci będzie podróżował dalej przez tajemniczy las w kierunku finałowego przeciwnika, mieszkającego w chatce w samym sercu lasu. Niepowodzenie spowoduje powrót do początku wędrówki, a ścieżka przez las zostanie wygenerowana od nowa. Na pierwszy rzut oka Inscryption przypomina Slay the Spire. Jednak gdy wstajesz od karcianego stołu, sprawy przybierają nieoczekiwany obrót.

Inscryption to gra w grze: Wcielasz się w postać rozgrywającą karcianą potyczkę, a dzięki eksploracji przestrzeni wokół stołu, odkryjesz sekrety, które wykorzystasz w swojej wędrówce przez leśną krainę. Rozwiązując łamigłówki ukryte w leśnej chatce, w której odbywa się rozgrywka, odnajdziesz ukryte karty i przedmioty; dowiesz się więcej o swoim mrocznym przeciwniku i—cóż, nie zdradzajmy wszystkich szczegółów.

Jeśli choć trochę interesują Cię gry karciane, z pewnością docenisz wciągającą rozgrywkę w Inscryption. Załóż słuchawki, zgaś światło i zanurz się w karcianych tajemnicach.