Trong những trò chơi đối kháng, người chơi chiến đấu với một hay nhiều đối thủ được AI hoặc những người chơi khác điều khiển. Trò chơi đối kháng thường có chiến đấu bằng tay không, người chơi và đối thủ ra chiêu tấn công, đỡ đòn, quăng người, đá và các đòn combo liên kết chiêu thức lại với nhau, cùng các chiêu thứ đặc biệt. Trò chơi đối kháng có nhiều nhân vật để chọn, lựa chọn nhân vật sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến phong cách chiến đấu mà người chơi áp dụng. Nhân vật có học võ karate sẽ di chuyển và đánh đấm khác với một nhân vật biết đô vật hoặc quyền anh. Ngoài những môn võ chiến đấu khác nhau, thì sức mạnh, tốc độ, khả năng nhảy và thể trạng cũng hoàn toàn khác biệt. Mỗi trận đánh là sự đối chọi giữa các phong cách.

Những trò chơi đối kháng hiện đại có thể có đồ họa 2D, 3D hoặc kết hợp cả hai. Hậu cảnh của những trò chơi đối kháng giữa cho trận đấu nằm trong không gian đã định, đôi khi còn có những yếu tố mà đấu sĩ có thể tận dụng, ví dụ như nền để nhảy cao hơn, chai lọ hoặc các yếu tố có thể nhặt lên, vung hoặc ném đi.

Trò chơi đối kháng có một vài thể thức. Thể thức tiêu chuẩn là 1v1, nhưng đối kháng đấu trường gần đây cũng thu hút nhiều sự chú ý. Các trò đối kháng đấu trường có nhiều nhân vật đánh nhau cùng lúc trong một đấu trường nâng cao. Trận đấu hỗn loạn hơn và có thể hỗ trợ những phương thức giành chiến thắng khác, ví dụ như đánh bay người chơi khác ra khỏi bản đồ.

Các trận đấu đều có cấu trúc, giống như một trận quyền anh hoặc một giải đấu võ thuật, trong đó các đấu sĩ cố gắng đánh bại đối phương để qua trận tiếp theo. Người chơi thường có thanh máu, thanh này sẽ cạn đi khi họ trúng đòn. Khi một thanh máu cạn hoàn toàn, người chơi sẽ bị thua. Nhiều trò chơi đối kháng có các hiệp để cho người chơi nhiều cơ hội chiến thắng. Ví dụ, ở một trận đấu ba hiệp, người chơi có thể thua hiệp một và thắng hai hiệp còn lại để giành chiến thắng chung cuộc.

Trò chơi đối kháng có những chiêu đá, đấm, đỡ và ném cơ bản có thể kết hợp lại với nhau. Chúng là một hình thức kỹ năng hoặc chiêu thức đặc biệt gọi là "combo" và trở nên quan trọng trong thể loại đối kháng không kém những chiêu thức cơ bản. Chúng là bước đầu tiên mà người chơi sẽ làm sau khi học những điều căn bản của trò chơi, làm cho sự tiến bộ kỹ năng gắn liền với khả năng căn nút bấm mà người chơi phải có để duy trì các đòn tấn công.

Ngoài ra, các chiêu thức đặc biệt thường dùng trong trò chơi đối kháng để làm suy yếu hẳn, đánh bại đối thủ hoặc biến một trận đấu mà người chơi đang thua trở thành một trận đấu cạnh tranh hơn. Nhiều chiêu thức đặc biệt cần có trợ lực để ra chiêu, thông thường đó là một thanh đầy lên khi trận đấu tiếp diễn, sau đó người chơi sẽ thực hiện một tổ hợp chiêu thức cụ thể và nhấn các nút để ra đòn và làm cạn thanh này. Nhờ đó mà nó trở thành một chiêu thức mạnh, nhưng tiềm ẩn khả năng làm người tấn công dễ chịu tổn thương.

Hầu hết các trò chơi đối kháng đều dễ học, nhưng khó chơi thành thạo. Mỗi bộ chiêu thức đều có các đòn cơ bản mà người chơi nào cũng thực hiện được. Đấm và đá là các đòn nền tảng, có thể thực hiện ở bất kỳ cấp kỹ năng nào. Ra đòn như vậy mà không theo kỹ năng hoặc thời điểm nào được gọi là spam nút, cách gọi này có phần lăng mạ nhắm vào những người chơi mới lạm dụng nó.

Phòng thủ sẽ đòi hỏi tính thời điểm, vì cần phải phản ứng đúng thời điểm trước một đòn đánh.

Học các đòn liên hoàn và chiêu thức đặc biệt sẽ khiến trò chơi đa dạng và hấp dẫn hơn với mọi người. Chúng khó thực hiện hơn, cũng như có nhiều chiêu thức trong trò chơi đòi hỏi thời điểm rất chuẩn xác.

Một số trò chơi đối kháng có người chơi cạnh tranh cao sẽ hiểu engine làm game ảnh hưởng đến lối chơi như thế nào. Họ canh thời điểm tấn công theo dữ liệu hoạt ảnh của trò chơi. Có hẳn những trang web với các biểu đồ liệt kê dữ liệu khung hình của hoạt ảnh trong rất nhiều trò chơi đối kháng. Chắc chắn là rất khó để thành thạo, nhưng chúng là kỹ năng ở trình độ cao và bạn không cần phải lo lắng quá nhiều về điều đó.

Có. Dù các trò chơi đối kháng có nền tảng từ máy arcade sử dụng cần gạt và nút bấm, bàn phím vẫn có thể được dùng để chơi. Hầu hết các trò chơi này không được lưu ý thiết kế cho bàn phím, vậy nên bạn sẽ cần phải chỉnh lại bộ điều khiển sao cho phù hợp với phong cách chơi và khả năng của chính mình, nhưng bàn phím vẫn là cách chơi trò chơi đối kháng hợp lệ.

Có. Hầu hết các trò chơi đối kháng được thiết kế để tay cầm là cách điều khiển hiệu quả nhất. Tay cầm, với nhiều nút bấm trên bề mặt, cần gạt và phím chữ thập giống như máy arcade chuyên dùng cho các trò chơi đối kháng. Chúng cung cấp nền tảng hoàn hảo để thực hiện các đòn liên hoàn và chiêu thức đặc biệt.

Ngoài ra còn có những bộ điều khiển đặc thù được dành riêng cho trò chơi đối kháng. Bạn có thể mua bàn chơi đối kháng hoặc bàn chơi arcade giống với bàn chơi của máy arcade, có cần gạt cùng một lượng lớn nút trên bề mặt. Hầu hết người chơi đối kháng chuyên nghiệp đều dùng một trong những loại này.

Có. Dù tính cạnh tranh trong trò chơi đối kháng khởi đầu từ arcade và có nhiều sự kiện gặp mặt trực tiếp, yêu cầu người chơi cùng nhau tham gia ngoài đời thực, hầu hết các trò chơi đối kháng sẽ cho phép bạn giao đấu trực tuyến với người chơi khác. Đây có thể là những trận đấu nhanh không hơn thua, cho đến các giải đấu có thang điểm theo dõi tiến trình của bạn.

Trên thực tế, chơi trực tuyến là một phần thiết yếu sẽ đòi hỏi trò chơi phải có nền tảng chơi qua mạng mạnh mẽ. Đây là phương pháp cơ bản để kết nối hai hay nhiều người chơi với trò chơi. Như chúng tôi đã đề cập, thời điểm là yếu tố sống còn trong trò chơi đối kháng, vậy nên nền tảng chơi qua mạng phải phản ánh chính xác thời điểm hành động của mỗi người chơi.

Vật phẩm tăng sức mạnh và kỹ năng là một phần không thể thiếu của gần như mọi trò chơi đối kháng. Chúng có nhiều công dụng. Vật phẩm tăng sức mạnh loại nhỏ có thể dùng để ngăn đối thủ tiếp cận hoặc nhanh chóng đánh bồi một đấu thủ đang rút lui. Còn lại là để áp đảo đối thủ nhằm làm suy yếu hoặc thậm chí đánh bại họ bằng một loạt các đòn đánh. Dù là loại nào đi nữa, chúng đều là kỹ năng thiết yếu phải học và thường có thể được người chơi dùng để chuyển bại thành thắng.